Zamanlararası Varlık Fiyatlama Modeli ve Fama-french üç Faktörlü Varlık Fiyatlama Modeli Uygulaması: Türkiye Örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE KAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bener GÜNGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hisse senedi getirilerinin zamana bağlı değişiminde, piyasa portföyünün getirisinin yanında firma büyüklüğü, Defter değeri/Piyasa değeri oranı, makroekonomik faktörler gibi risk faktörleri etkili olabilmektedir. Finansal Varlık Fiyatlama modeline, firma büyüklüğü ve Defter değeri/Piyasa değeri oranı risk faktörlerinin eklenmesiyle Fama ve French (1993) tarafından Üç Faktörlü Varlık Fiyatlama modeli geliştirilmiştir ve bu geliştirilen denge modeli varlık fiyatlarını açıklamada kullanılmaktadır. Finansal varlık fiyatlarını açıklamada kullanılan bir diğer model ise, Merton (1973) tarafından geliştirilen Zamanlararası Varlık Fiyatlama modelidir. Zamanlararası Varlık Fiyatlama modelinde, yatırım fırsatlarındaki değişimi yansıtan durum değişkenlerinin ve piyasa portföyünün getirisinin hisse senedi getirilerindeki yatay kesitsel değişimi açıkladığı varsayılmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Borsa İstanbul için Üç Faktörlü Varlık Fiyatlama ve Zamanlararası Varlık Fiyatlama modellerinin hisse senedi getirilerini açıklama güçlerinin test edilmesidir. Piyasa riskinin, firma büyüklüğünün, Defter değeri/Piyasa değeri oranının ve Yeni Keynesyen Dinamik Stokastik Genel Denge modelinden elde edilen iktisadi şokların hisse senedi getirileri üzerindeki etkisini panel veri analiziyle araştıran bu çalışmada, firma büyüklüğü ve hisse senedi getirileri arasında negatif yönlü; Defter değeri/Piyasa değeri oranı ile hisse senedi getirileri arasında pozitif yönlü; verimlilik, dışsal harcama, yatırım-teknoloji, fiyat ve ücret mark-up şokları ile hisse senedi getirileri arasında pozitif yönlü; para politikası ve risk primi şokları ile hisse senedi getirileri arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Üç Faktörlü Varlık Fiyatlama modelinin ve Zamanlararası Varlık Fiyatlama modelinin Borsa İstanbul için gerçekleştirilen test sonuçları, modellerin Borsa İstanbul'da uygulanabilirliklerine ilişkin kanıt sunmaktadır. Sonuç olarak, 1993:3-2014:2 dönemini kapsayan çalışmada, Borsa İstanbul için piyasa riskinin, firma büyüklüğünün, Defter değeri/Piyasa değeri oranının ve Yeni Keynesyen Dinamik Stokastik Genel Denge modelinden elde edilen iktisadi şokların, hisse senedi getirilerini etkileyen anlamlı risk faktörleri olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular ise, ilgili risk faktörlerine ilişkin risk primlerinin piyasa tarafından fiyatlandırıldığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Fama ve French Üç Faktör Modeli, Zamanlararası Varlık Fiyatlama Modeli, Dinamik Stokastik Genel Denge Modeli, İktisadi Şoklar.