Kazak Türkçesinde Yan Cümleler (Kazak Türkesi - Türkiye Türkçesi Karşılaştırmalı)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Esra YAVUZ
Danışman: Süleyman Efendioğlu
Özet:Bu çalışmada çağdaş Kazak Edebiyatından seçilen bütünce üzerinde Kazak Türkçesinde yan cümleler konusunu inceledik. İncelenen cümleler Türkiye Türkçesi ile karşılaştırarak, Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesinde yan cümlelerin ortak ve farklı yönlerini ortaya koymaya çalıştık. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; dil ve dil olgusu, Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesi, karşılaştırmalı dil bilim ve dil bilgisi çalışmaları hakkında genel bilgilere yer verildi. Birinci bölümde; Türkiye Türkçesinde ve Kazak Türkçesinde söz dizimi çalışmaları ve sınıflandırmaları, söz dizimine bakış açıları ve yöntemler ele alındı. Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesinin söz dizimi açısından benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konulmaya çalışıldı. İkinci bölümde; Türkiye'de ve Kazakistan'da yapılmış dil bilgisi çalışmalarından hareketle yan cümle tanımları, yan cümle çalışmaları ve yan cümle sınıflandırmaları hakkında bilgi verildi. Bu bölümde ayrıca esas aldığımız metinlerden hareketle yan cümle sınıflandırmasının teorisi izah edildi. Üçüncü bölümde; metinlerden hareketle tespit edilen yan cümleler yapıları bakımından değerlendirilip, Türkiye Türkçesi ile karşılaştırılması yapıldı. Dördüncü bölümde; temel cümleye göre yan cümlenin durumu ve yan cümlelerin ögeleri incelendi. Beşinci bölümde; örnek metinlerde geçen yan cümlelerin öge dizilişleri gösterildi. Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular sonuç bölümünde örnekleriyle birlikte belirtildi. Tezin sonuna, çalışmada esas aldığımız metinlerin çeviri yazılı şekilleri, Türkiye Türkçesine aktarması ve sözlüğü eklendi. Çalışma süresince faydalanılan eserler kaynakça hâlinde sunuldu.