Ketem temas noktasına yönlendirilen bireylerin kanser taramalarına yönelik tutumları ile kansere yol açan efsanevi nedenler hakkında farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURİYE ERDİNÇ

Danışman: Sonay Bilgin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, bireylerin kanser taramalarına yönelik tutumları ile kanserin efsanevi nedenleri hakkında farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı nitelikte olan bu araştırma, Şubat 2024 ile Ocak 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini verilerin toplandığı tarihler arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi KETEM Temas Noktasına yönlendirilen yaklaşık 4000 birey oluşturmuştur. Örneklem seçimine gidilerek toplam 354 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği ve Kanser Farkındalık Ölçümü Efsanevi Nedenler Ölçeği ile toplanmış ve IBM SPSS v26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; frekans, yüzde hesapları, ortalama, standart sapma, Bağımsız Örneklem T-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (Anova), Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği puan ortalamaları 65.51±7.95; Kanser Farkındalık Ölçümü Efsanevi Nedenler Ölçeği puan ortalamaları 15.93±20.54 bulunmuştur. Bireylerin kanser taramalarına yönelik tutumları ile kanserin efsanevi nedenleri hakkında farkındalık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönde ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: Katılımcıların kanser taramalarına yönelik tutumlarının iyi düzeyde olduğu, ancak kanserin efsanevi nedenleri hakkında farkındalıklarının düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca kanserin efsanevi nedenlerine ilişkin inanç düzeyi arttıkça, kanser taramalarına yönelik olumlu tutumun da arttığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Efsanevi nedenler, farkındalık, kanser, tarama, tutum