Genç sprague-dawley cinsi sıçanlarda nutrisyonel çinko eksikliğinin epifizial büyüme plağının mitotik aktivitesine ve serum IGF-1 ve IGFBP-3 düzeylerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NECMETTİN BİLİCİ
Danışman: Zerrin Orbak
Özet:IV ÖZET Çinko hücre bölünmesi, DNA ve protein sentezi, enerji metabolizması, hormon sentezi, gen transkripsiyonun düzenlenmesi, büyüme faktörleri metabolizması ve düzenleyici enzim sistemlerini katalize eden bir çok enzim komponentinde önemli rol oynamaktadır. Biz bu çalışmamızda besinsel çinko eksikliğine bağlı olarak epifiz büyüme plağındaki mitotik değişiklikleri ve serum IGF-1 ve IGFBP-3 düzeylerindeki değişiklikleri araştırmayı ve bu sonuçları Zn ve diğer besin öğeleri yönünden sağlıklı beslenen ratlarla karşılaştırmayı ve bu parametrelerin birbiriyle korelasyonunu irdelemeyi planladık. Çalışmada cinsiyet ayırımı yapılmadan 24. günde sütten kesilmiş 14 adet Sprague- Dawley cinsi ratlar kullanıldı. Ratlar rastgele iki gruba ayrıldı. 1. gruptaki ratlar çinko içermeyen, 2. gruptaki ratlar ise çinko içeren bir diyetle beslendi. Tüm ratlar çinko hariç diğer besin içeriği benzer olan aynı kalitedeki diyet ile beslendi. Çinko eksik diyet ile beslenen ratlarda çalışmanın 16. günüden sonra çinko eksik diyet ile beslenen ratların tümünde çinko eksikliğinin tipik belirtileri gözlemlendi. Çinko eksikliğine ait belirtilerin ortaya çıkmasından sonra ratların tümünden tiopental anestezisini takiben kardiak enjeksiyon ile kan örnekleri alındı. Epifiz büyüme plağını içeren ekstremitelerin uzun kemikleri eksize edildi ve % 10 formalin ile fixe edildi. Serum Zn düzeyleri atomik absorbsiyon spektrofotometrik yöntemle ölçüldü. Serum IGF-1 ile IGFBP-3 düzeyleri RİA cihazı ile ölçüldü. Poli-L- lizinli lamlara alınan doku örnekleri strepto avidin biotin yöntemi kullanılarak Kl-67 ile boyandı. Diğer paralel örnekler H&E ile boyandı. Immunohistokimyasal olarak boyanan preparatlarda nükleer boyama pozitif kabul edildi ve boyananların boyanmayanlara oranı % olarak belirlendi. Çalışma grubunda vücut ağırlığı, kuyruk uzunluğu, serum Zn, IGF-1 ve IGFBP- 3 düzeyleri ile mitotik indeks anlamlı olarak düşük bulundu. Çalışma grubunda tüm parametreler arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunurken kontrol grubunda sadece IGF-1 ile IGFBP-3 arasında anlamlı pozitif korelasyon bulundu. Sonuç olarak diyetteki Zn eksikliği büyüme plağı gibi hızlı çoğalan dokularda hücre çoğalmasını inhibe etmekte ve apopitoza neden olmaktadır. Zn eksikliğinde IGF- 1 düzeyindeki azalma protein - enerji yetersizliğine bağlı geliştiği için, IGF-1 optimal gıda alımını değerlendirmede bir marker olarak kullanılabilir. Diyetle alınan Zn kemik gelişiminde bir uyarıcı faktör olarak rol oynayabilir. Anahtar Kelimeler: Mitotik indeks, Zn, IGF-1, IGFBP-3, Rat