Bazı biyoaktif bileşiklerin radyasyonla etkileşimparametrelerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hasan İLHAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yüksel ÖZDEMİR

Özet:

Her gün daha fazla insana bir çeşit kanser teşhisi konuyor. Bazıları sadece kemoterapi ve cerrahi müdahale ile tedavi edilebilirken, yaklaşık %70 yapılan tedavilerde radyoterapiye ihtiyaç duyulmaktadır. Radyoterapide hastalıklı dokular ışınlanırken sağlıklı dokular da zarar görmektedir. Normal dokuları radyasyonun zararlı etkilerinden korumak ve tahribatı engellemek için hastalara tedavi öncesi biyoaktif bileşikler oral ya da damar yolu ile verilir. Biozırh görevi gören bu biyoaktif bileşiklerin radyasyonla etkileşimini incelemek anlamlı olacaktır. Bu tez çalışmasında 19 adet biyoaktif bileşiğin kütle soğurma katsayıları (m) ve m'den türetilen etkin atom numaraları (Zeff) ve etkin elektron yoğunlukları (Nel) 1 keV- 100 GeV enerji aralığında WinXCOM programı yardımıyla hesaplandı. Ayrıca 0,015 -15 MeV enerji aralığında 1-40 ortalama serbest yolda (mfp) enerji soğurma (EABF) ve maruz kalma (EBF) kuvvetlendirme faktörleri Geometric Progression (GP) -Fitting yaklaşımı kullanılarak belirlenmiştir. Seçilen biyoaktif bileşiklerin EBF ve EABF değerleri penetrasyon derinliği ve gelen foton enerjisine bağlı olarak yorumlandı. Sonuç olarak, Garlic, Dially disulfide, Glucasinolates, Sulforaphane ve Allicin bileşikleri en üstün gama radyasyonu soğurma yeteneği gösterirken, Lycopene ve Menthol ise en başarısız olanlarıdır. Mevcut çalışmada araştırılan parametreler radyasyon dozimetri ve terapi çalışmaları için yararlı olabilir