Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hastalarında davranışsal semptomlarla zonulin ve okludin kan düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ÇOCUK RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ ÇAKIR
Danışman: Hicran DOĞRU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: DEHB etyolojisinde genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülen nörogelişimsel bir bozukluktur. Son zamanlarda çevresel faktörlerden inflamasyon dahil olmak üzere beyin-bağırsak aksındaki anormallikler üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmamızda DEHB tanısı olan çocuk ve ergenler ve yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş olan sağlıklı kontrol grubu arasında serum zonulin ve okludin düzeylerinin davranışsal semptomlarla ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine ayaktan başvuran, DSM-5 tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı konan 6-12 yaş arası çocuklar (n=40) ile yaş ve cinsiyet olarak hasta grubuyla aynı özelliklere sahip sağlıklı kontroller (n=39) alınmıştır. Çalışmaya katılan çocukların her biri ile klinik görüşme yapılmış ve mevcut psikiyatrik tanıları değerlendirilmiştir. Çalışmamıza katılmayı kabul eden bireylerin ebeveynlerinden sosyodemografik veri formu, Conners Ebeveyn Ölçeği Yenilenmiş Kısa Formu (CADÖ-YK), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) doldurmaları istenmiştir. Hasta ve kontrol grubundan, venöz kan örnekleri gece açlığı sonrası saat 8:00-10:00 arasında alınmış ve kan örnekleri tıbbi biyokimya laboratuarında ELISA yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda DEHB tanılı grupta serum zonulin ve okludin düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Çalışmada DEHB grubunda bulunan bireylerin Conners Ebeveyn Ölçeği Yenilenmiş Kısa Formu (CADÖ-YK) ve Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) puanları ile serum zonulin ve okludin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmadı. Sonuç: Yüksek serum zonulin ve okludin düzeyleri DEHB tanılı çocuklarda bağırsak geçirgenliği ve kan beyin bariyerinde bozulmayı gösteriyor ve bu bozukluğun etyolojisinde yer alıyor olabileceği düşünülmüştür. Serum zonulin ve okludin düzeyleri ile davranışsal ve duygusal semptom şiddeti arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Zonulin ve okludin ile DEHB etyopatogenezi arasındaki nedensellik ilişkisi için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Beyin-Bağırsak aksı, zonulin, okludin, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Davranışsal semptomlar