Ana dili Türkçe olmayan öğrencilere ilkokuma yazma öğretiminin öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre değerlendirilmesi


Creative Commons License

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAMDİ KARAMAN

Danışman: Ömer Yılar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmanın amacı, ana dili Türkçe olmayan öğrencilere ilkokuma yazma öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerinin öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre değerlendirilmesini ve bu değerlendirmelere göre ilkokuma yazma öğretimi sürecinde kullanılabilecek etkinlik kılavuzu oluşturmayı kapsamaktadır. Yöntem: Bu araştırma nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı bir karma yöntem çalışmasıdır. Araştırmada önce nicel veriler sonrasında ise nitel veriler toplanmıştır ve karma yöntem araştırmalarından açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümü 205 sınıf öğretmeni ile nitel bölümü ise 30 sınıf öğretmeni, 30 öğrenci ve 30 veli ile tamamlanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 24 paket programı, nitel verilerin analizinde ise NVİVO 9 programı kullanılmıştır. Bulgular: Sınıf öğretmenlerinin ölçeğin birinci ve ikinci boyutundaki görüşleri ağırlıkla "kesinlikle katılıyorum" olarak saptanmıştır. Sınıf öğretmenlerinin ölçeğin üçüncü boyutundaki görüşleri ağırlıkla "katılıyorum" ve "kısmen katılıyorum" ve ölçeğin dördüncü boyutundaki görüşleri ağırlıkla "kesinlikle katılıyorum" ve "katılıyorum" şeklindedir. Sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin ölçeğin bütün boyutlarında cinsiyet değişkenine göre farklılaştığı ancak aynı zamanda ölçeğin bütün boyutlarında görev yeri, sınıf düzeyi ve sınıf mevcudu değişkenlerine göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin ölçeğin ikinci ve üçüncü boyutunda öğrencinin ana dilini bilme durumu değişkenine göre farklılaştığı saptanmıştır. Sınıf öğretmeni görüşlerinin ölçeğin ikinci boyutunda mesleki kıdem değişkenine göre farklılaştığı ve ölçeğin ikinci boyutunun birinci alt boyutunda ve üçüncü boyutunda birinci sınıf okutma sayısı değişkenine göre farklılaştığı görülmüştür. Sonuç: Ana dili Türkçe olmayan öğrencilere ilkokuma yazma öğreten sınıf öğretmenlerinin ilkokuma yazma öğretiminin bütün aşamalarında sorunlarla karşılaştıkları belirlenmiştir. Bu sorunlar öğretmen, öğrenci ve veli görüşmelerinde daha detaylı bir şekilde görülmüştür. Araştırmadan elde edilen nitel ve nicel bulgular doğrultusunda ve ilgili literatür desteğiyle beraber ilkokuma yazma öğretiminin bütün aşamalarını içeren etkinlik kılavuzu oluşturulmuştur.