Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi eğitim aile sağlığı merkezlerine başvuran metabolik sendromlu hastalarda obstrüktif uyku apne sendromu riskinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACI AHMET AYDEMİR
Danışman: Mustafa Bayraktar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Dünya çapında ve ülkemizde, artan sedanter yaşam, beslenme alışkanlıklarının değişmesi, artan stres, genetik faktörler gibi etkenlerden dolayı obezite ve obeziteye bağlı olarak diyabet, hipertansiyon ve dislipidemi oranlarının artmasıyla Metabolik sendromlu (Mets) hasta sayısı da artış göstermektedir. Bu noktada metabolik hastalıklarla ilişkisi olan Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS) da önem kazanmaktadır. Kronik metabolik hastalıkların takip ve tedavisinde önemli paya sahip olan ve koruyucu hekimliği misyon edinmiş olan birinci basamak için de OSAS'ın önemi giderek artmaktadır. Bu çalışma birinci basamaktaki bireylerde MetS ve OSAS arasındaki ilişkinin kesin tanı testi olmayan, OSAS riskini ortaya koymak amacıyla kullanılan Berlin ve STOP-BANG ölçekleriyle araştırılarak Mets'li bireylerdeki OSAS riskinin ortaya konulması amacıyla oluşturulmuştur. Yöntem: Çalışmaya Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı hizmet veren beş adet Erzurum Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Tipi Aile Sağlığı Merkezi birimlerine başvuran hastalardan, çalışmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan 156 Mets'li hasta dâhil edilmiştir. Gözlemsel çalışma olarak tasarladığımız çalışmada MetS'li bireylere yüz yüze görüşme yöntemi ile Berlin ve STOP-BANG ölçekleri uygulanmış olup görüşme formundaki antropometrik ölçümler yapılmıştır. Sonuçlar SPSS 20 paket programında analiz edilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlılık için p 0,05). STOP-BANG Ölçeğine göre erkeklerin 35'i (%57,4) yüksek riskli iken, kadınların 30'u (%31,6) yüksek riskli olarak saptandı. STOP-BANG Ölçeğine göre, erkeklerin kadınlara göre istatistiksel olarak daha yüksek riskli olduğu görüldü (p 0,05). Obezitenin ise her iki anket için de OSAS riskini anlamlı düzeyde artırdığı görüldü (p 0,05). Ancak, VKİ, bel çevresi ve boyun çevresi ortalamaları STOP-BANG Ölçeğine göre yüksek riskli olanlarda istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p<0,05). Sonuç: Birinci basamakta Mets ve OSAS arasındaki ilişkinin gözlemsel olarak araştırıldığı çalışmamızda, Mets olan bireylerden diyabet, hipertansiyon ve dislipidemisi olanlarla OSAS riski arasında ilişki saptanmazken, obezitenin ve artan VKİ'nin ise OSAS riskini artırdığı görülmüştür. Daha büyük örneklem ile ve OSAS riskini daha sensitif ve spesifik tarayan; tanıya yardımcı yöntemlerle yapılacak ek çalışmalarla Mets'in diğer komponentleri ve OSAS arasındaki ilişkinin araştırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Obezitenin; diyabet, hipertansiyon ve dislipidemi açısından önemli bir risk faktörü olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla birinci basamakta özellikle obez bireyler başta olmak üzere Mets'li bireylerin OSAS açısından riskli olabileceği unutulmayıp taranarak, erken aşamada ileri basmağa sevk edilmesi ile birer kronik hastalık olan bu hastalıkların artan sağlık harcamalarının önüne geçilmesi ve komplikasyonlarının azaltılarak daha konforlu bir hayat sürmeleri sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: Birinci Basamak, Metabolik Sendrom, Obstrüktif Uyku Apne Sendromu