Paranazal BT Görüntülemede SEMAR ve AIDR Tekniklerinin Kullanımının Radyasyon Dozu ve Görüntü Kalitesi İlişkisinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Şeyma Nur ALTINOK
Danışman: Adem Karaman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Paranazal bilgisayarlı tomografi (BT) sık başvurulan, radyasyon maruziyetine neden olan, fakat tanı koymada yararlı bir tekniktir. Bazı durumlarda artefaktlar görüntülemede tanısal değeri azaltabilmektedir. Çalışmamızın amacı Single-Energy Metal Artifact Reduction (SEMAR ) ve Adaptive Iterative Dose Reduction 3D (AIDR 3D) tekniklerini beraber uygulayarak paranazal sinüs BT için tanısal sınırlarda, daha az artefaktlı, daha düşük radyasyon dozlu çekim parametrelerini araştırmaktır. Yöntem: Baş-boyun bölgesi eşdeğeri fantom maket kullanılarak paranazal sinüsler düzeyinde yağ, mukoza, yumuşak doku ve hava dansiteleri içeren aynı zamanda metal artefaktına sahip düzenek oluşturuldu. Mevcut düzenekle SEMAR ve AIDR 3D teknikleri kapalıyken ve açıkken farklı tüp voltaj ve akım değerleri ile görüntülemeler gerçekleştirildi. Görüntülemede elde edilen SNR, CNR değerleri kullanılarak nesnel değerlendirme yapıldı. Aynı zamanda iki farklı gözlemci tarafından tanısal görüntü kalitesi açısından kör olarak öznel değerlendirme yapıldı. Bulgular: SEMAR ve AIDR 3D teknikleri uygulanan görüntülerde SNR ve CNR değerlerinin tamamında düzeyde değişim izlendi (SNR ve CNR için sırasıyla en büyük p değerleri p=0,034 ve p<0,0001 ). Yapılan öznel değerlendirmede yöntemler uygulandığında öznel puan ortalamasında anlamlı artış izlendi (p<0,0001). SEMAR ve AIDR 3D kapalıyken 24 çekimin 6'sı, SEMAR ve AIDR 3D açıkken 24 çekimin 20'si her iki gözlemciden de üç ve üzeri (değerlendirmeye uygun) ortalama puan aldı. SEMAR ve AIDR 3D açıkken öznel değerlendirmeden üç ve üzeri puan alan 20 çekimin 15'inde kıyaslama yapılan mevcut presete göre %21-96 oranında daha düşük radyasyon dozu tespit edildi. Öznel verilerde gözlemciler arası uyum Kappa testi ile 0,61 olarak belirlendi (iyi derecede uyum). Noktalı grafiklerle yapılan değerlendirmede öznel ve nesnel veriler arasında pozitif korelasyon tespit edildi. Sonuç: Paranazal sinüs BT'de SEMAR ve AIDR 3D teknikleri birlikte kullanılarak, hem görüntü kalitesi geliştirilmiş hem de standart BT çekimlerine kıyasla daha düşük, kafa radyografi dozlarına benzer dozlarda ve uygun kalitede çekimler elde edilebilir.