Çocuklarda tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarında hiperkalsiüri sıklığının araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA BİLMİŞ BAĞRIYANIK

Danışman: CELALETTİN KOŞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocuklarda Tekrarlayan İdrar Yolu Enfeksiyonlarında Hiperkalsiüri Sıklığının Araştırılması Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu (İYE) ile takip ve tetkik edilen olgularda hiperkalsiüri sıklığının tespit edilmesi ve sağlıklı çocuklarla karşılaştırılması amacıyla yapılan çalışmaya Eylül 2021 – Eylül 2023 tarihleri arasında Çocuk Nefroloji Polikliniği'nde tekrarlayan İYE tanısı ile takip ve tedavisi devam eden, yaşları 1–18 yaş arasında olan 43 çocuk (9 erkek, 34 kız) vaka grubuna ve Genel Pediatri Polikliniği'ne başvuran, kronik hastalığı ve idrar yolu enfeksiyonu olmayıp çeşitli yakınmalarla tetkik edilen 1-18 yaş arası 46 çocuk (14 erkek, 32 kız) kontrol grubuna dâhil edilmiştir. Vaka grubundaki katılımcıların yaş ortalaması 8,09±4 yıl, kontrol grubundaki katılımcıların ise yaş ortalaması 11,02±3,91 yıldır. Her iki grubun cinsiyet ve yaş dağılımları benzerdir ve anlamlı bir farklılık yoktur. Vaka grubundaki tüm olguların Uriner Kalsiyum / Üriner Kreatin (Uca/Ucr) ortalaması 0,12±0,15, hiperkalsiürisi olanların ise 0,36±0,21'dir. Kontrol grubundaki tüm olguların Ca/Crortalaması 0,08±0,09, hiperkalsiürisi olanların ise 0,29±0,1'dir. Uca/Ucr'nin medyan değeri, hem vaka hem de kontrol grubunda farklı değildir. Vaka ve kontrol grupları arasında hiperkalsiüri prevalansı benzer olarak bulundu. Hiperkalsiürisi olan hastalarda üriner sistem anomalisi, başvuru yakınması, aile hikayesi, ilaç kullanımı ve eşlik eden hastalıklar yönünden anlamlı farklılık saptanmamıştır. Ancak, üriner sistem anomalisi olarak renal taş, başvuru yakınması olarak karın ağrısı ve eşlik eden hastalıklar yönünden enürezis nokturna, hiperkalsiürisi olan vakalarda normokalsiürik vakalara göre daha fazlaydı. Sonuç olarak, yaptığımız bu çalışmada tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocuk hastalarda hiperkalsiüri (HK) sıklığının %11,63 olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de önemli bir mortalite ve morbidite sebepleri arasında idrar yolu x enfeksiyonları sonrasında ortaya çıkan komplikasyonlar yer almaktadır ve bu enfeksiyonları kolaylaştıran etmenlerin araştırılması gerekliliği ortadadır. Bu bağlamda, literatürdeki çalışmalara dayanarak, çalışmamızda hiperkalsiüriyi değerlendirdik. Çalışmamız, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları olan hastalarda, sağlıklı çocuklara kıyasla hiperkalsiüri sıklığının artmadığını göstermiştir. Ancak, hiperkalsiüriyle beraber görülen diğer hastalıklar açısından anlamlı bir veri bulunamamıştır. Bununla beraber, enürezis nokturna gibi dikkat çekici ve sıklıkla beraber görülen hastalıkların varlığı, karın ağrısı gibi yaygın semptomlarla ya da semptomsuz olarak hastaneye başvuran hiperkalsiüri vakaları da dikkate alındığında, hiperkalsiüriyi yalnızca kendi başına ele almak yerine, eşlik edebilecek diğer patolojiler açısından araştırmaları derinleştirmenin faydalı olacağı düşünülmüştür. Çalışma sonuçlarımızın, mevcut haliyle bile literatüre katkı sağlayabileceği; ancak, incelenen hasta sayısının artırılmasının bu katkıyı daha da anlamlı kılacağı öngörülmektedir.