Depolama sürelerinin bazı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinin kalite ve fizyolojik özellikleri üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sibel TARAKÇI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Erdoğan ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Patatesin yetiştirilmesi ve ıslahı kadar, depolama sırasında kalite ve fizyolojik değerlerinde meydana gelecek olan değişimlerin bilinmesi de önemli bir konudur. Bu çalışma, Erzurum yöresinde yetiştiriciliği yapılan patates çeşitlerinin depolanma süresince ve sonunda bünyelerinde meydana gelen kalite ve fizyolojik değişikliklerini tespit etmek amacıyla 2014 yılında yürütülmüştür. Araştırmada, yedi patates çeşidi (Binella, Granola, Bamba, Natascha, Toscana, Slaney ve Marfona) ve biri kontrol olmak üzere (depolama başlangıcı-15 Kasım 2013) üç farklı depolama süresi yer almış (5 Ocak, 24 Şubat, 14 Nisan 2014 (depolama sonu)) ve "Tesadüf Parselleri" deneme desenine göre iki tekerrürlü olarak düzenlenmiştir. Araştırmada, patates çeşitlerinin kontrol değerlere göre; özgül ağırlık, kuru madde, nişasta, protein, cips verimliliği, cipsin yağ çekme oranı ve yumru ağırlık kaybı değişimleri, uyanma gösteren, sürgün veren, sürgün vermeyen ve hastalıklı yumru oranları, yumrudaki ortalama göz sayısı, sürgün sayısı, sürgün boyu ve sürgün eni gibi özellikler incelenmiştir. Depolama süresince belli aralıklarla yapılan fizyolojik ve kimyasal analizler neticesinde elde edilen bulgulara göre, depolama sürelerinin incelenen karakterler içerisinde özgül ağırlık, nişasta, protein ve yumru ağırlık kaybı değişimleri ile uyanma gösteren, sürgün veren, sürgün vermeyen ve hastalıklı yumru oranları üzerine etkileri önemli bulunmuştur. Depolama dönemi boyunca özgül ağırlık, kuru madde, protein ve yumru ağırlık kaybı değişimlerinin; uyanma gösteren, sürgün veren ve hastalıklı yumru oranlarının bir öceki döneme göre artış gösterdiği, sürgün vermeyen yumru oranının ise azaldığı belirlenmiştir. Depolama boyunca nişasta oranında dönemlere göre düzenli olmayan artış meydana gelmiş, bu artış en fazla yine depolama sonunda olmuştur. Cips verimliliğinde ve cipsin yağ çekme oranında ise depolama süresince ele alınan dönemler bakımından düzenli olmayan azalışlar oluşmuş, en düşük azalamaların depolama sonunda olduğu belirlenmiştir. Depolama süresince ve depolama sonunda patates çeşitleri arasında; özgül ağırlık, kuru madde, nişasta, protein, cipsin yağ çekme oranı ve yumru ağırlık kaybı değişimleri ile yumrudaki ortalama göz sayısı, sürgün sayısı ve sürgün eni bakımından önemlilik tespit edilmiş, diğer karakterler yöününden önemlilik belirlenmemiştir. Sonuç olarak, kontrollü ve uygun koşullarda depolanan patateslerin, depolama süresinin uzamasına bağlı olarak ağırlık kaybı dışında kalite ve fizyolojik olarak incelenen önemli karakterlerin miktarlarında artışların olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, depolama süresi sonunda incelenen karakterler yönünden patates çeşitlerinden Bamba, Slaney ve Binella en iyi sonucu vermişlerdir. Dolayısıyla depolama süresince ve sonunda patatesler gerek pazarlanabilir özelliklerini gerekse yemeklik ve tohumluk özelliklerini kaybetmemişlerdir.