Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeğinin Türkçe Geçerlilik Ve Güvenilirlik Çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET MUTLU
Danışman: Yasemin Çayır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeğinin Türkçe Geçerlilik Ve Güvenilirlik Çalışması Giriş ve Amaç: Aşı tereddüdü dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızla artmaktadır. Aşı kararsız ebeveynleri saptamak ve etkili bir iletişim kurmak, aşı reddini engelleme açısından önemlidir. Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları (PACV) ölçeği, ABD'de aşı tereddütlü ebeveynleri belirlemek için onaylanmış ve kullanılmıştır. Bu çalışmada orijinal adı ''Parent Attitudes About Childhood Vaccines'' olan ölçeğin; Türkçe'ye uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirliğinin yapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma Ağustos-Aralık 2020 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesine bağlı Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerinde yürütülmüştür. Metodolojik tipte bir araştırma olup; bir geçerlilik ve güvenilirlik çalışması olarak tasarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe'ye çevrilmesi ileri ve geri çevrim prosedürüne göre yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 0-72 ay bebek sahibi 18 yaş üstü ebeveynler (n=354) çalışmaya katılmıştır. Ölçeğin güvenilirliğini belirlemek için; test-tekrar test yöntemi, cronbach alfa katsayısı, yarıya bölme (Split half) analizi ve madde analizi yöntemleri kullanılmıştır. Yapı geçerliğini belirlemek için faktör analizleri yapılmıştır. Faktör analizi için; açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) birlikte uygulanmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22.0 ve AMOS istatistik paket programları kullanılmıştır. İstatistiksel olarak önemlilik sınırı p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Yaş ortalaması 33,40±5,66 olan katılımcıların %76,7'si kadındı. Çocuklarının ortalama yaşı 18,07±16,87 aydı. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda 15 maddeden oluşan üç faktörlü yapının toplam varyansın %51,6'sını açıkladığı görülmüştür. Faktör yük değerleri 0.40'ın üzerindedir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda model uyumunun iyi olduğu görülmüştür (χ2/sd=2,214, RMSEA=0,06). Ölçeğin güvenilirliğini gösteren Chronbach alfa katsayısı 0.845 olarak ölçülmüştür. Spearman-Brown katsayısı 0.82 ve Guttman Split-Half katsayısı 0.81 olarak tespit edilmiştir. Madde-toplam korelasyonu ve madde silindiğinde cronbach alfa değerlerine göre; hiçbir madde ölçekten çıkarılmamıştır. Test-tekrar test ölçümleri arasında sınıflar arası korelasyon (ICC) değeri 0,79 bulunmuştur. Sonuç: PACV ölçeği Türkçe uyarlaması geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Toplumdaki aşı tereddütlü ebeveynleri tespit etmek için, toplum taramalarında güvenle kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Aşı, Aşı tereddüdü, Geçerlilik, güvenilirlik, Aşı tereddütlü ebeveyn