Erzurum ve çevresinde yetişen endemik Salvia huberi hedge türünün morfolojisi, ekolojisi ve fizyolojisi üzerine araştırmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURTEN KADEROĞLU
Danışman: Yusuf Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma materyali olarak seçilen endemik Salvia huberi Hedge türü, çiçeklenme dönemi olan haziran- ağustos ayları arasında, Erzurum çevresinden toplanmıştır. Bitkilerin toplandığı yerlerden alınan toprak örneklerinin fiziksel ve kimyasal analizleri yapılmıştır. S. huberi'nin yetiştiği toprakların kumlu, hafif alkali, kireç miktarı yönünden geniş toleransa sahip olduğu, organik madde, azot ve fosfor bakımından fakir topraklarda yetiştiği belirlenmiştir. Yine türün yetiştiği topraklarda kalsiyum, sodyum ve magnezyumun fazla, potasyumun yeterli, demirin orta, manganın çok az, çinkonun az ve bakırın yeterli miktarda bulunduğu tespit edilmiştir.Salvia huberi' nin morfolojik özellikleri ``Davis 1965?1988'' tarafından verilen özellikler ile karşılaştırılmış ve bazı farklılıklar belirlenmiştir. Ayrıca birtakım morfolojik karakterler ilk kez bu çalışmada belirlenmiştir. Buna ilaveten Salvia huberi'nin esansiyel yağ içeriği analiz edilmiş ve yağ içeriğinde en fazla 1,8- cineole (%52,22), ?-pinene (%13,25) ve camphor (%13,06) olduğu tespit edilmiştir. Bu esansiyel yağ buğday, arpa, mısır, horozibiği ve kazayağı bitkilerinde allelopatik etki göstermiş, en fazla etki 10 µl' konsantrasyonda horozibiği ve kazayağı bitkilerinde görülmüştür. Ayrıca Salvia huberi' nin antioksidan özelliği araştırılarak türün tohumları karanlıkta ve laboratuar şartlarında çimlendirilmeye çalışılmıştır. Giberellik asit ve kinetin hormonları uygulanarak büyüme teşvik edilmiş ancak tohumların dormansi (uyku) hali tamamen ortadan kaldırılamamıştır. Bütün istatistiksel değerlendirmeler SPSS programında, varyans analizi ve Duncan çoklu karşılaştırma testine göre yapılmıştır