Vitamin D eksikliği olan çocuklarda kolekalsiferol tedavisinin serum FGF-23, D vitamini bağlayıcı globulin ve α-klotho düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKER TOSUN
Danışman: Zerrin Orbak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:tedavisinin serum FGF-23, D vitamini bağlayıcı globulin ve α-klotho düzeylerine etkisi Giriş ve amaç: Vitamin D kalsiyum-fosfor metabolizmasının düzenlenmesi ve kemik mineralizasyonunda önemli görevleri olan yağda eriyen bir vitamindir. Eksikliğinde osteomalazi ve rikets oluşmasının yanısıra kronik hastalık ile de ilişkili olduğu, bazı kanserlerde etiyolojik rol oynadığını gösterilmiştir. FGF-23 böbreklerde Fosfor atılımını inhibe ederek etkisini gösteren bir hormondur ve FGF23 tarafından fosfat homeostazının sistemik olarak düzenlenmesi, membran proteini Klotho'nun aktivitesine bağlıdır. DVBP D vitaminine bağlayarak yarılanma ömrünü uzatan ve biyoaktif serbest vitamin hipotezine göre aktif vitamin düzeyine etki eder. Bu çalışmada vitamin D yetersizliği ve eksikliğinde 1,25(OH) Vitamin D, Vitamin D Bağlayıcı Protein, FGF-23 ve -Klotho düzeylerinin ve Kolekalsiferol tedavisiyle bu parametrelerin nasıl değiştiğinin araştırılması ve Vitamin D metabolizmasına ışık tutulması amaçlandı. Yöntem: Çalışma kapsamına Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi genel pediatri kliniğine başvuran riketsli olgular alındı. Başvuru ve tedavi sonrası alınan kan örneklerinde D vitamini, parathormon (PTH), kalsiyum (Ca), fosfor (P), magnezyum (Mg), alkalenfosfataz (ALP), Fibroblast Büyüme Faktörü 23 (FGF-23), α Klotho, D vitamin bağlayıcı protein (DVBP) düzeylerine bakıldı. Eş zamanlı sosyodemografik veriler, D vitamini alma öyküsü ve D vitamini düzeylerine göre gruplar oluşturuldu. Başlangıç verileri ile tedavi sonrası verileri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza 2 yaş altı 16 bebek alındı. Yaş ortalaması 8,57 ±6,16 ay idi. Çalışmamızdaki hastalarımızın % 68,8'i (11) düzenli D vitamini takviyesi almazken %31,3'ü (5) D vitamini almaktaydı. Hastalarımızın 2 tanesi %13) ise hipokalsemik nöbet geçirme şikâyetiyle polikliniğimize başvurmuştu. Vakalarımız başvuru Ca değerlerine göre Ca <8,5 mg/dl (Ca düşük) ve Ca ≥8,5 mg/dl (Ca Normal) olacak şekilde hastalar 2 gruba ayrıldı. Buna göre başvuru tetkik sonuçları ile yapılan değerlendirmede Ca düşük grupta Mg ortalaması 1,95 mg/dl, Ca yüksek grupta 2,18 mg/dl olarak izlendi. Aradaki fark anlamlı idi(P=0,07). Ca düşük grup D vitamini ortalaması 5,17 iken Ca normal grupta 8,49 olarak izlendi. Fark anlamlı idi(p=0,08). Kolekalsiferol tedavisi sonrası Ca(p=0,001), P(p=0,009), D vitamini(p<0,01), FGF-23(p=0,04), PTH(p<0,01) ve ALP(p<0,01) düzeylerinde istatisksel olarak anlamlı değişiklik izlendi. Sonuç: Kolekalsiferol tedavisi ile serum Ca, P, ALP ve PTH düzeylerinin normal düzeylere geldiği görüldü. Riketsli olgularda hem FGF-23 hem de klotho düzeyleri yüksek olup tedavi ile azalmaktadır. FGF-23 sadece fosfor metabolizmasının düzenlenmesinde değil aynı zamanda PTH metabolizmasının da düzenlenmesinde önemli roller almaktadır. Anahtar Kelimeler: Rikets, Vitamin D bağlayıcı protein, Klotho, FGF-23