Erzurum ili Şenkaya İlçesi Mısır Ekim Alanlarında Kullanılan Bazı Herbisitlerin Yabancı Otlanma İle Mısır Verimine Olan Etkilerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA NUR DOĞANAY
Danışman: İrfan Çoruh
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, Erzurum ili Şenkaya ilçesi mısır (Zea mays L.) ekim alanlarında ortaya çıkan yabancı ot türlerine karşı bazı herbisitlerin mısır bitki gelişimi ve verim parametreleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla 2019 yılında yürütülmüştür. Yöntem: Erzurum ili Şenkaya ilçesi mısır ekim alanlarını temsil eden yabancı otlu ve yabancı otsuz kontrol dahil olmak üzere 6 karakterli 4 tekrarlamalı 20 m²'lik toplam 24 parselden oluşan deneme alanı, Tesadüf Blokları Deneme Deseni'ne göre kurulmuştur. Bu parsellerde farklı etken maddelere sahip herbisitler mısır bitki gelişimi ve verim parametreleri üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırma sonucunda, Erzurum ili Şenkaya ilçesinde mısır deneme alanında tespit edilen en yoğun yabancı ot türlerin Chenopodium album L. (Sirken), Amaranthus retroflexus L. (Kırmızı köklü tilki kuyruğu), Galium tricornutum Dandy (Boynuzlu yoğurt otu), Echinochloa crus-galli (L.) P.Beauv. (Darıcan) ve Convolvulus arvensis L. (Tarla sarmaşığı) olduğu belirlenmiştir. Çalışma alanındaki yabancı otsuz kontrol parseli yabancı otlarla mücadelede en etkili yöntem olarak öne çıkmıştır. Kimyasal mücadelede ise özellikle 37.5 g/L Mesotrione + 15 g/L Nicosulfuron içeren herbisit karışımları, söz konusu yabancı ot türlerine karşı etkili olduğu saptanmıştır. Bu uygulamaların yapıldığı parsellerde mısırın gelişimi olumlu etkilenmiş, verim oranında artış gözlenmiştir. Yabancı otlu kontrollü parsellerde ise maksimum düzeyde yabancı ot yoğunluğuna bağlı olarak mısır verim ve kalite parametreleri oldukça düşük tespit edilmiştir. Sonuç: Erzurum ili Şenkaya ilçesi mısır tarlalarında, birim alandan elde edilecek verimin artırılması için özellikle çalışmada yabancı otsuz tutulan parselle birlikte yoğun bulunan geniş yapraklı yabancı otlara karşı çıkış sonrası herbisit kullanımının uygulanması gerekmektedir. Bu uygulama yöntemleri, yabancı ot yoğunluğunu azaltarak mısır gelişimini desteklemiş ve doğrudan verim artışına katkı sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Mısır, yabancı ot, herbisit, verim, Erzurum, Türkiye Ocak 2026, 55 sayfa