Hafız-i Şirazi'nin Gazellerinde Mitolojik Unsurlar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Fars Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Deniz ERÇAVUŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Asuman GÖKHAN

Özet:

Hâce Şemseddin Muhammed b. Muhammed Hâfız-ı Şirazî, İran'ın aynı zamanda dünyanın da en güzel söyleyen büyük şairlerden biridir.Hâfız edip bir kişidir, edebî ve Şer'i ilimlere vakıf, felsefi inceliklerden ve irfani gerçeklerden haberdar bir alimdir. Felsefi ve irfani düşüncelerdeki üstün konumu ve açıklama noktasında açık, fasih ve hoş ahenkli ifadeler kullanma gücü, onu önceki birçok şairin üstüne çıkarmış ve divanını herkesin kabul edeceği bir hale getirmiştir. Sahip olduğu doğuştan gelen olağanüstü hazırlığı ona çok arifane incelikle birlikte derin düşünceler imkanı da vermiştir.Bu çalışmada amacım; büyük söz ustası, Hâfız-ı Şirazî'nin Divanı'nda yer alan Fars mitolojisi kavramlarını içinde yoğun olarak barındıran gazellerini inceleyerek ince, güzel mazmunların çokça bulunduğu herbiri ayrı güzellikteki gazellerindeki mitolojik unsurları tespit etmekti.Bu amaçla öncelikle incelenen gazeller içerisinde tespit edilen mitolojik unsurların ne anlama geldiği, mitolojide ne anlamlar ifade ettiği, İran mitolojisindeki yeri ve önemi kısaca anlatılmıştır. Sonrasında ise bu mitolojik terimlerin Hâfız'ın gazellerinde hangi anlamlarda kullanıldığı ifade edilerek, şairin verilen bilgilere en uygun beyitleri örnek verilmiştir. Çalışmada toplam yüz kırk sekiz mitolojik unsur ele alınmıştır.Anahtar kelimeler: Hâfız, Divan, Gazel, Mitoloji