Turistlerin Yerel Yemek Yeme Deneyimlerinin SOR Modeli Çerçevesinde İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Ve Otelcilik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET TURHAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yusuf Bayraktar
Eş Danışman: Serhan Oral
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde turizm, yalnızca fiziksel hareketliliği değil, kültürel etkileşim ve deneyimsel öğrenmeyi de kapsayan çok boyutlu bir olgu hâline gelmiştir. Bu bağlamda gastronomi turizmi, destinasyonların kültürel kimliğini ve özgün değerlerini yansıtan yerel mutfakların deneyimlenmesi açısından önemli bir alan olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, turistlerin yeni tatlara açıklık düzeyini yansıtan gıda neofilisinin ve gıdayla kurdukları kişisel ilgiyi temsil eden gıda katılımının, yerel yemek yeme eğilimi üzerindeki etkilerini Uyarıcı–Organizma–Tepki (S-O-R) modeli çerçevesinde incelemektir. Modelde gıda neofilisi "uyarıcı", gıda katılımı "organizma" ve yerel yemek yeme eğilimi ise "tepki" bileşeni olarak ele alınmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yerel lezzetleri deneyimleyen turistler oluşturmakta; veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle 311 katılımcıdan anket tekniği aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) yöntemiyle SmartPLS 4.0 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, gıda neofilisinin hem gıda katılımı hem de yerel yemek yeme eğilimi üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi bulunmaktadır. Ayrıca, gıda katılımı da yerel yemek yeme eğilimini anlamlı biçimde etkilemektedir. En dikkat çekici sonuçlardan biri, gıda neofilisinin yerel yemek yeme eğilimi üzerindeki etkisinde gıda katılımının anlamlı bir aracılık rolü üstlenmesidir. Sonuç olarak, çalışma turistlerin yeni tatlara yönelik meraklarının, gıdayla kurdukları kişisel bağ ve katılım düzeyiyle birleştiğinde yerel mutfak deneyimlerini güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, gastronomi turizmi kapsamında deneyimsel pazarlama stratejileri geliştirmek isteyen destinasyon yöneticileri ve işletmeler için önemli pratik çıkarımlar sunmaktadır.