İbn Hişâm’ın Şerhu Şuzûri’z-Zeheb isimli eserinde Dil Ekollerine Yaklaşımı -Bağdat, Mısır ve Endülüs Dil Ekolleri Bağlamında-

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sefa Durmuş

Danışman: Yusuf Akçakoca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezimizin ilk amacı İbn Hişâm en-Nahvî'nin dil ekolleri karşısındaki konumunu Şerhu Şuzûri'z-Zeheb isimli eseri özelinde tespit etmek ve değerlendirmektir. Çalışmadaki ikinci amaç ise İbn Hişâm'ın tercih ve tenkitlerinin dil edinimi açısından etkilerini yine Şerhu Şuzûri'z-Zeheb'deki metodu özelinde tespit edebilmektir. Gramer ihtilaflarını aktarmanın dil öğreniminde ne yönde etkili olduğunun görülebilmesi yönünden çalışmamızın sadece ekollerle ilgili bilgilerin derlenmesi açısından değil dil öğretimi yönünden de alanına katkı sağlayacağı kanaatindeyiz. Bir giriş ve iki bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında tezin konusu, amacı, kapsamı, konu ile ilgili önceki çalışmalar, tezin önemi, problemi ve yöntem üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde İbn Hişâm'ın hayatı, eserleri, ilmi kişiliği ve Arap dili ekolleri ile ilgisi aktarılmıştır. Dil ekolleri açısından İbn Hişâm'ın konumu görüş, tercih ve tenkitleri, istişhaddaki metodu (ayet, hadis ve şiirle örneklendirme veya delillendirmesi) ve genel olarak sözünü ettiği dil otoritelerinin kimler olduğu diğer kitapları da dikkate alınıp özet olarak verilmiştir. İkinci bölümde ise İbn Hişâm'ın Şerhu Şuzûri'z-Zeheb isimli eseri özelinde dil ekollerine yaklaşımı ele alınmıştır. Şerhu Şuzûri'z-Zeheb ile ilgili özet bir bilgi aktarımından sonra eserde geçen dil ekolleri otoritelerinin görüşleri ve ibn Hişâm'ın bunlar karşısında tercih tenkit ve metodoloji açısından bulunduğu konuma dair tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.