Kadınlara ADDIE model temelli verilen eğitimin genel afet hazırlık inanç düzeyi ve afet okuryazarlığına etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELEN ÖZDEMİR

Danışman: Sonay Bilgin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, kadınlara ADDİE Model temelli verilen eğitimin genel afet hazırlık inanç düzeyi ve afet okuryazarlığı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Randomize kontrollü deneysel olarak yapılan bu araştırma; bir il merkezinde bulunan Halk Eğitim Merkezi ve Müftülüğe bağlı kurs merkezlerinde Şubat 2025-Nisan 2025 tarihleri arasında tamamlanmıştır. Örneklem büyüklüğü, benzer bir çalışma doğrultusunda G*Power 3.1.9.7 ile yapılan güç analizi (etki büyüklüğü 0.8, α=0.05, güç=0.80) sonucunda belirlenmiş; olası kayıplar göz önünde bulundurularak her biri 30 kişiden oluşan müdahale ve kontrol grupları ile toplam 60 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" , "Genel Afet Hazırlık İnanç Ölçeği" ve "Afet Okuryazarlığı Ölçeği" kullanılmıştır. Eğitimler müdahale grubuna 3 haftalık süre boyunca verilmiş ve 1 hafta aradan sonra son test verileri toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; sayılar, yüzdelikler, standart sapma, ortalama, minimum ve maksimum değerler, bağımlı gruplarda t testi ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmış, anlamlı farklılıkların bulunduğu durumlarda etki büyüklüğü (r, r²) değerleri hesaplanmıştır. Bulgular: ADDİE Model doğrultusunda verilen eğitime katılan müdahale grubundaki kadınların eğitim sonrası; Genel Afet Hazırlık İnanç Ölçeği toplam puan ortalamasında (p<0.05), Afet Okuryazarlığı Ölçeği toplam puan ortalamasında istatistiksel olatak anlamlı düzeyde bir artış saptanmıştır (p<0.05). Ölçeklerden elde edilen toplam varyansın Genel Afet Hazırlık İnanç Ölçeğinde %41.2'si, Afet Okuryazarlığı Ölçeğinde %48.4'ü uygulanan eğitim sonucu olduğunu göstermektedir. Sonuç: Kadınlara verilen ADDİE Model temelli eğitimin genel afet hazırlık inanç ve afet okuryazarlığı düzeylerini olumlu yönde etkilediği belirlendi. Anahtar Kelimeler: ADDİE modeli, afet okuryazarlığı, genel afet hazırlık inanç düzeyi, hemşirelik, kadınlar