Sodyum klorür ve amonyum klorür tuz karışımının bipolar membranlı elektrodiyalizinde ürün saflığı ve proses performansı üzerine elektrolit türünün etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Lale Dursun

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Osman Nuri ATA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada üç odalı bir elektrodiyaliz hücresinde anyon değiştirici, katyon değiştirici ve bipolar membranlar kullanılarak amonyum klorür (NH4Cl) ve sodyum klorür (NaCl) çözeltisinden amonyak (NH3), sodyum hidroksit (NaOH) ve hidroklorik asit (HCl) üretilmektedir. Çalışmanın amacı, proses sırasında elektrolit olarak kullanılan sülfürik asit (H2SO4), NaCl, sodyum sülfat (Na2SO4) ve NaOH çözeltilerinin ürün oluşumuna ve ürün içerisindeki safsızlığa etkisini araştırmaktır. Çalışmada, üretilen asit ve baz miktarı, ürün temelli tuz dönüşümü, membranlardan transfer olan iyonların akıları ve ürün saflığı performans parametreleri olarak belirlenmiştir. Kullanılan elektrolit türü ve konsantrasyonu ise bu çalışmanın deney parametreleridir. Dört farklı elektrolit türü için üç farklı konsantrasyon değeri (0,05M, 0,075M, 0,1M) denenmiştir. Çalışmanın sonucunda, oluşan ürün miktarı, akı ve dönüşüm üzerine en etkili elektrolit türünün H2SO4, buna karşın ürün saflığı üzerine en etkili elektrolit türünün NaOH olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak elektrolit türüne bakılmaksızın artan elektrolit konsantrasyonu ile tuz dönüşümünün arttığı ve ürünler içerisindeki safsızlığın azaldığı gözlenmiştir. Bir diğer önemli sonuç olarak, NaCl elektrolit çözeltisinin bipolar membranlara zarar verdiği tespit edilmiştir.