Ateş Yönetimi Eğitiminin Annelerin Ateş ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışlarına Etkinliğinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ÖZDOĞAN
Danışman: Suat Sincan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Ateş, çocuklarda oldukça sık görülen bir semptomdur. Annelerin ateşle ilgili bilgi düzeyinin yetersiz, ateş yönetiminin eksik ve hatalı olması; çocukları ateşlendiğinde endişelenmelerine, yanlış ya da zararlı olabilecek yöntemlerle ateşi düşürmeye çalışmalarına ve sağlık kuruluşlarına gereksiz başvurulara neden olmaktadır. Eğitim müdahaleleri; ebeveynlerde kaygıyı azaltma, ateş bilgisini ve yönetim becerisini geliştirme potansiyeline sahiptir. Bu çalışmada 3 ay-6 yaş arası çocuğu olan annelerin ateş hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi; ardından ateşli çocuğa yaklaşım konusunda verilecek video tabanlı sağlık eğitiminin annelerin bilgi, tutum ve davranışlarına olan etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü bir çalışma olarak planlanan araştırmamızın verileri Nisan 2023-Ekim 2023 tarihleri arasında toplandı. Çalışmaya Atatürk Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı iki aile sağlığı merkezi (ASM) nüfusuna kayıtlı, 3 ay-6 yaş arası çocuğu olan 288 anne dahil edildi. Anneler, "Ateşli Çocuğa Yaklaşım" videosunun izlettirildiği müdahale grubu ve herhangi bir uygulamanın yapılmadığı kontrol grubu olmak üzere iki gruba basit rastgele dağıtıldı. Randomizasyondan sonra, annelere ilk anket formu elektronik ortamda gönderilerek çevrimiçi uygulandı. İki hafta sonra annelere tekrar ulaşılarak müdahale grubuna eğitim videosunun ve takip anketinin bağlantıları gönderildi, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmadan sadece takip anketi bağlantısı gönderildi. Katılımcılara veri toplama aracı olarak "Sosyodemografik Özellikler Formu", "Ebeveyn Ateş Bilgi Düzeyi Soru Formu" ve "Ebeveyn Ateş Yönetim Ölçeği Türkçe Versiyonu (EAYÖ)" uygulandı. İlk ankette ve takip anketinde aynı sorular tekrarlandı. Verilerin analizinde SPSS versiyon 27.0 (IBM, Armonk NY) kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). Annelerin %52,4'ünün ateş yönetimi konusunda daha önce eğitim almadığı saptandı. Çalışmanın başında eğitim grubunda EAYÖ puan ortalaması 32,07±4,60 iken; kontrol grubu puan ortalaması 32,97±4,89 idi. Çalışmanın sonunda ölçek puan ortalaması eğitim grubunda 30,20±4,45'e düşerken (p 0,05). Ateşle ilgili bilgi, tutum ve davranış sorularına verilen doğru yanıtlarda eğitim grubunda anlamlı bir artış saptanırken (p 0,05). Sonuç: Çalışmamız, bölgemizdeki annelerin ateş ve ateş yönetimi konusundaki bilgilerinin yetersiz olduğunu ve yanlış uygulamaların yaygın olduğunu gösterdi. Ateş yönetimi eğitimi ile annelerin bilgi düzeyinde artış, ateş yönetimi becerilerinde gelişme olduğu ve sonuçta ateşin anneler üzerinde oluşturduğu bakım yükü ve endişenin azaldığı saptandı. Yapılan geri bildirimlerde anneler, videoyu izledikten sonra ateş yönetimi konusunda kendilerini daha rahat hissettiklerini ifade etti. Çalışmamız, annelere yönelik ateş yönetimi eğitiminin, sağlık okuryazarlığını artırmada etkili bir yöntem olduğunu gösterdi. Annelerin yarısından fazlasının ateş yönetimine ilişkin eğitim almadığının belirlenmesi, bu tür eğitimlerin yaygınlaştırılması gerektiğini göstermektedir. Bu doğrultuda, benzer eğitim programları geliştirilmeli ve sağlık profesyonelleri tarafından uygulanmalıdır.