Derviş Mehmed Bahtî'nin Manzum Terceme-i Şir'atü'l-İslam'ı (Metin-inceleme)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMÜR ERBAY

Danışman: Selami Ece

Özet:

Bu çalışma dört bölümde hazırlandı: İlk olarak giriş bölümünde ilmihal kavramı ve edebiyatımızdaki manzum ilmihaller hakkında bilgi verildi. Eserin tercüme olması sebebiyle birinci bölümde kaynak eser olan Şir'atü'l-İslam, eserin müellifi, şerhleri hakkında bilgi verildi ve Türkçeye yapılmış manzum ve mensur tercümeleri tanıtıldı. İkinci bölümde eserin mütercimi Derviş Mehmed Bahtî'nin hayatı, edebî ve tasavvufî kişiliği, eserleri titiz bir çalışmanın neticesinde ortaya konuldu. Üçüncü bölümde Manzum Terceme-i Şir'atü'l-İslam'ın; muhteva, şekil, dil, üslup özellikleri ortaya konularak mütercimin ve eserin edebiyat tarihimizdeki yeri saptanılmaya çalışıldı. Dördüncü bölümde ise eserin mevcut üç nüshasına dair bilgiler verildikten sonra metnin transkribe edilmiş ve günümüz Türkçesine çevrilmiş şekli verildi. Eser, manzum bir ilmihal olup öğrencilerin dinî hususiyetleri daha kolay öğrenebilmeleri için kaleme alınmıştır. Bu durum, Derviş Mehmed Bahtî tarafından eserin sebeb-i telif bölümünde ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Derviş Mehmed Bahtî, Şir'atü'l-İslam, Manzum, 17. yüzyıl