Epilepsili bireylerde progresif gevşeme egzersizinin yorgunluk ve uyku kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEŞE İŞCAN AYYILDIZ
Danışman: Nuray Bingöl
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Epilepsili Bireylerde Progresif Gevşeme Egzersizinin Yorgunluk ve Uyku Kalitesi Üzerine Etkisi Amaç: Epilepsili bireylerde web tabanlı animasyon destekli uygulanan progresif gevşeme egzersizinin yorgunluk ve uyku kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal-Metod: Ön test-son test modelli randomize kontrollü bir çalışma olarak Şubat-Aralık 2022 tarihleri arasında Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Polikliniğine başvuran epilepsili bireylerle yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi güç analizi kullanılarak 30 kontrol-30 deney grubu olmak üzere 60 epilepsi hastası olarak belirlenmiştir. Veriler yüz yüze görüşme tekniğiyle Kişisel Bilgi Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Yorgunluk Şiddet Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, Pearson Korelasyon Analizi, eşleştirilmiş t testi, student's t testi, ki-kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Kontrol grubunda 6 hafta ara ile yapılmış olan ön ve son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında YŞÖ ve PUKİ ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Progresif gevşeme egzersizi öncesi yorgunluk şiddet ölçeği puan ortalaması 5.24 ± 0.69, gevşeme egzersizleri sonrası 3.82 ± 0.77 olarak belirlenmiştir. Bireylerin gevşeme egzersizi sonrası yorgunluk şiddet ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları gevşeme egzersiz öncesi puan ortalamalarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0,001). Progresif gevşeme egzersizi sonrası öznel uyku kalitesi (p<0.001), uyku latensi (p<0.001), uyku süresi (p <0.05), alışılmış uyku etkinliği (p <0.001), gündüz işlev bozukluğu (p<0.001) ve toplam uyku kalitesi (p<0.001) puan ortalamalarının egzersiz öncesine göre arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Deney grubundaki katılımcılara uygulanan son test puanları arasındaki ilişki incelendiğinde Yorgunluk Şiddet Ölçeği puanları ile Toplam PUKİ (r: 0.373-p: 0.042), Öznel Uyku Kalitesi (r: 0.487-p: 0.006), Uyku İlacı Kullanımı (r: 0.531-p: 0.003) ve Gündüz İşlev Bozukluğu (r: 0.461-p: 0.01) puanları arasında orta düzeyde, pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Sonuç: Epilepsili bireylerin yorgunluk yaşadığı ve bu bireylerin, uyku kalitesinde bozulmalar olduğu, bireylerde yorgunluk şiddeti ile uyku kalitesi arasında karşılıklı bir etkileşim olduğu, web tabanlı mobil uygulama tekniğiyle animasyon destekli uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin bireylerin yorgunluk düzeyini azalttığı ve uyku kalitesini arttırdığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Epilepsi, yorgunluk, uyku kalitesi, web tabanlı progresif gevşeme egzersizi