Baykan Sezer'in din ve toplum anlayışı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM AKSAKAL
Danışman: Erem Sarıkoca
Özet:Baykan SEZER, Türk Sosyolojisinin özgünleşmesinde önemli katkıları olan bir sosyologdur. O, yazılarında sürekli Türk sosyolojisinin uzun yıllar taklitten öteye gidemediğini, bu nedenle işlevsel olamadığını vurgulamıştır. Ona göre Türk Sosyolojisinin başarılı olabilmesi için bir önce kendi toplumuna dönmesi ve kendi gerçek meseleleriyle ilgilenmesi gerekmektedir. Fikirlerinin oluşmasında Kemal Tahir'in önemli etkileri olmuştur ve bunu yazılarında açıkça dile getirmiştir. Tıpkı Kemal Tahir'in edebiyat çalışmalarında yaptığı gibi o da sosyoloji çalışmalarında, Türk toplumunun tarihini dikkate almış ve toplumsal olayların tarihsel olaylardan bağımsız anlaşılamayacağı düşüncesiyle hareket etmiştir. Bu nedenle de Avrupa'yı örnek alan sosyologlarımızın bir an önce yönünü kendi toplumlarına dönmeleri gerektiği eleştirisini yöneltmiştir. SEZER, sosyolojinin Avrupa merkezli bir çalışma alanı olduğunu kabul etmektedir. Ancak Türk sosyologlarının yönünü kendi toplumuna çevirmeden hiçbir yere ulaşamayacağını da özellikle belirtmektedir. Bu anlamda sosyologların kendi toplumlarının gerçek meselelerini anlamaları ve onlara gerçekçi çözüm önerileri sunabilmeleri için kendi tarihlerinden ve kendi toplumsal meselelerinden hareket etmeleri gerektiğini düşünmektedir. Bu yönüyle Sezer, sosyolojiye özgün ve gerçekçi bir bakış açısı kazandırmıştır. Baykan Sezer'in din sosyolojisi alanındaki görüşleri de benzer özellikler taşımaktadır. O, Türk din sosyolojisinin de Avrupa etkisinden kurtulması gerektiğini ileri sürmüştür. Çünkü Avrupa din sosyolojisi Hıristiyan merkezli bir çalışma alanıdır. Fakat Türk toplumu bir İslam toplumudur. Bu nedenle Avrupa etkisinde olan Türk Din sosyolojisi kendi toplumuna hiçbir fayda sağlayamayacak ve kendi toplumsal gerçeklerini ortaya çıkartamayacaktır. SEZER yine din sosyolojisinde de tarihsel analiz yöntemini terk etmemiş ve dinlerin ortaya çıkışı ve gelişme süreçlerini tarihsel açıdan ele alarak dini ve dinin toplum üzerindeki etkisini anlamaya çalışmıştır. Bu anlamda ortaya koyduğu yaklaşım Türk Din Sosyolojisinin özgünleşmesi ve Avrupa etkisinden kurtulması bakımından önem arz etmektedir. Biz de bu çalışma ile Türk sosyolojisinin özgünleşmesinde önemli katkıları olan ve sosyolojiye yeni bir bakış açısı kazandıran Baykan Sezer'i din sosyolojisi açısından ele almaya ve anlamaya çalıştık. Sezer'in özellikle din sosyolojisi alanında yaptığı çalışmaları ve diğer eserlerini, devamında da Sezer ile ilgili yapılmış olan çalışmaları inceleyerek literatür taraması yöntemiyle onun din-toplum ilişkisini değerlendirmeye çalıştık.