Yaya Hareketliliğinin Geliştirilmesine Yardımcı Bir Araç Olarak Mekan Dizim Analizi: Erzincan Kent Merkezi Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Furkan Öztürk
Danışman: Gül Şimşek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Erzincan İli kent merkezinde, mekân dizim analizi yönteminden yararlanılarak yaya hareketliliğinin mevcut durumunu analiz etmek ve geliştirilebilir yönlerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma alanı olarak, Erzincan kent merkezinde bulunan Dörtyol ve çevresi belirlenmiştir. Çalışma kapsamında arazi kullanımı, yaya hareketliliği ve yaya mekanları ile, mekan dizim başlıklarında analizler üretilmiştir. Yürütülen analizlerle, yayaların hangi güzergâhlarda, ne yoğunlukta ve hangi etkenlere bağlı olarak hareketliliklerini sürdürdükleri saptanmaya çalışılmıştır. Çalışma alanında yürütülen arazi kullanımı ve kentsel fonksiyon haritalarından, yaya sayımları yapılarak oluşturulan haritalardan, cadde ve sokaklardan çekilen fotoğraflardan ve mekân dizim analizi kapsamında üretilen haritalardan elde edilen bulgular birleştirilerek bir değerlendirme matrisi oluşturulmuştur. Bütünleşme analizinden gelen bütünleşme düzeylerine ulaşılabilmesi için hangi hatlarda hangi tür eksikliklerin olduğu tespit edilerek öneriler geliştirilmiştir. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, çalışma alanında bulunan ızgara forma sahip Dörtyol çevresi bir odak noktası görevindedir. Alandaki yaya hareketliliği, farklı fonksiyondaki işlevlere sahip hatlara, yayanın mekânlardaki hareket konforuna ve hatların mekân dizimsel özelliklerine göre değişkenlik göstermektedir. Bununla birlikte, üç farklı analiz başlığından gelen bulguların geneli birbirini destekler niteliktedir. Yaya yoğunluğunun alanda dengeli dağılması için bütünleşme haritasında, ana hatları besleyen hatlar gibi bazı hatlarda bütünleşme düzeylerinin yükseltilmesi önerisi çıkmıştır. Bu bulgu, yayanın hareket konforunu etkileyen unsurlarla birlikte değerlendirildiğinde; hangi mekânların zemin özellikleri, kent mobilyaları, aydınlatma gibi etkenler yönünden öncelikli olarak iyileştirilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Sonuç: Mekân dizim analizi başta olmak üzere bu tez kapsamında yürütülen tüm analizlerin ve ortaya çıkan bulguların, kent merkezinin planlama ve tasarım çalışmalarında yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada izlenen yönteme, algıya dair araştırmalar gibi nitel yöntemlerin de dâhil edilmesi şeklinde daha kapsamlı bir ele alışın, bu tür çalışmaların çıktılarını zenginleştirici bir etkisi olacaktır. Anahtar Kelimeler: Mekân dizim, yaya hareketliliği, Erzincan kent merkezi Ocak 2024, 109 sayfa