Ayanis Kale/kentinin sanal ortamda üç boyutlu yapılandırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEFA KÖSE

Danışman: Mehmet Işıklı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelişen teknoloji, birçok bilim dalında farklı değişimlere etken olmuştur. Arkeolojide büyük oranda görselleştirme alanında olmuştur. Arkeologlar önceleri kâğıt kalem ile ortaya çıkarılan yapıları görselleştirmekteydi. Daha sonra üstün teknolojik imkânlar doğrultusunda, elde ettikleri verileri bilgisayar ortamında gerçekçi simülasyonlara dönüştürmekte, böylelikle de arkeologlara için kazı öncesi bir deneyim yaşatmanın yanı sıra ziyaretçilere, kentin/kalenin kurulduğu dönemdeki durumunu, yaşam koşullarını, kültürünü etkileşimli bir çevrede deneyimleyebilme imkânı sunmaktadır. Arkeolojik yerleşimlerde bu yönde dünya çapında birçok çalışma olmasına rağmen ülkemizde daha az örneğe sahiptir. Bu çalışma kapsamında MÖ 9. yy'den itibaren yaklaşık 300 yıl boyunca Doğu Anadolu Bölgesi'nde hüküm sürmüş Urartu Krallığının en ihtişamlı kalelerinden biri olan Ayanis kale/kent sitadelini bilgisayar ortamında 3D olarak yeniden tasarlandı. Kalede kesintisiz devam eden kazı çalışmalarında birçok mekânın ortaya çıkarılmasına karşın bu mekânların çoğunun, kalenin bir deprem ile yıkıldığını da göz önüne alarak habere görünümde olduğunu söyleyebiliriz. Bu yöntem ile günümüzde var olmayan ve asla var olmayacak veya ulaşılması zor olan bu yapıları, uygarlığın kültürünü yansıtan gerçekçi ortamlarda, mimari dokusuyla sanki o yılda yaşıyormuş gibi deneyimleme imkânı sunmaktayız. Ziyaretçi, geçmişe doğru yapmış olduğu bu yolculukta yapıların içine girebilmekte veya yerleşimleri kuşbakışı izleyebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ayanis Kenti, 3D, Yeniden Kurma, Görselleştirme, Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik