Atatürk Dönemi eğitim politikalarında yabancı uzman raporlarının etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞABAN ORTAK

Danışman: Sinever Esin Dayı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye Cumhuriyeti 'nin kuruluşundan sonra, Gazi Mustafa Kemal ve diğer yöneticiler, Türk Milletini ilerletmek için eğitim alanında önemli çalışmalar başlatmışlardır. Eğitimde milli, çağdaş ve laik değer ve ilkeler uygulanmıştır. Eski eğitim anlayış ve kurumları terkedilmiştir. Eğitim alanında çağdaş ülkelerin seviyesine ulaşmak için, yabancı eğitim uzmanı ve öğretmenlerden yararlanılmıştır. Araştırmaya konu olan 1923-1938 yılları arasında, birçok yabancı uzman ve öğretmen ülkemize davet edilmiştir. Bunların en önemlileri; John Dewey, Alfred Kühne, Ömer Buyse, Geheimrath Oldenburg, Ernst Egli, Albert Malche, Beryl Parker, Oskar Frey ve George Stiehler'dir. Ayrıca Türkiye'nin ekonomik durumunu incelemek üzere gelen Amerikan Heyeti içerisinde de eğitimciler vardı. Türkiye'ye gelen bu yabancı uzmanlar ülkemizin çeşitli illerinde incelemeler yapmışlardır. Bu incelemeler sonucunda hazırladıkları raporlarını ilgili Bakanlıklara sunmuşlardır. Ayrıca, yabancı uzmanlardan O. Buyse, E.Egli, G.Oldenburg ve A.Malche raporlarındaki önerilerin uygulanmasında rol almışlardır. 1923-1938 yılları arasında ülkemize gelen eğitim uzmanlarından J.Dewey, A.Malche, G.Oldenburg, E.Egli'nin raporları Türk eğitim sistemi üzerinde önemli etkiler yapmıştır. Çok önemli öneriler içeren O.Buyse'un raporu uygulanamamıştır. A. Kühne, B. Parker raporları ve Amerikan Heyeti Raporunun Maarif Kısmı Türk eğitim sistemi üzerinde fazla etkili olamamıştır. Bununla birlikte; bir bütün olarak değerlendirildiğinde, bu dönemde getirilen yabancı uzman ve öğretmenlerin, Türk eğitiminin modernleşmesinde ve ilerlemesinde önemli etkileri olduğu inkar edilemez.