Prostat kanserini saptamada 3 tesla multiparametrik prostat manyetik rezonans görüntüleme ile güncel prostat görüntüleme raporlama ve veri sistemi (PIRADS) skorlarının histopatolojik korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN TONKAZ
Danışman: Abdulmecit KANTARCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Prostat kanseri şüphesiyle 3 Tesla (T) multiparametrik prostat manyetik rezonans görüntüleme (MpMRG) ve sonrasında biyopsi ve\veya radikal prostektomi işlemi yapılan hastalarda MpMRG bulgularının güncel kılavuz ile skorlanıp, bu skorların histopatoloji sonuçları ile korele edilerek, etkinliğini araştırmak amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmamıza Ocak 2017-Ocak 2020 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Radyoloji Anabilimdalı' nda 3 T Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) cihazında prostat spesifik antijen (PSA) yüksekliği nedeniyle prostat kanseri şüphesiyle görüntüleme ve sonrasında biyopsi ve\veya radikal prostektomi işlemi yapılmış 399 hasta dâhil edilmiştir. MpMRG, pelvik koil ile elde olunan aksiyel-koronal-sagittal T2 Ağırlıklı, aksiyel Difüzyon Ağırlıklı Görüntüleme, aksiyel dinamik kontrastlı MRG sekansları kullanılarak yapılmıştır. Her bir hastanın MpMRG bulguları birbirinden bağımsız iki okuyucu tarafından en güncel kılavuz olan "Prostat Görüntüleme Raporlama ve Veri Sistemi" versiyon 2.1 (PI-RADS v2.1) rehberliğinde skorlaması yapılmıştır. Çalışmaya dahil edilen 399 hastanın PIRADS v2.1 skorları ile patolojiden elde edilen Gleason skorları arasındaki korelasyon uygun istatiksel yöntemler ile incelenmiştir. Bulgular: Çalışma dahilinde incelenen 399 hastanın yaş aralığı 24-89; ortalama PSA değerleri 17,2 ng/ml; prostat bezi hacimleri ortalaması 77,2 ml ve ortalama PSA yoğunlukları 0,35' dir. 399 hastanın PIRADS v2.1 skorları için okuyucular arasındaki uyum Cohen's kappa analizi ile hesaplanıp kappa değeri 0,826 olarak bulunmuştur. İstatistiksel olarak anlamlı ( p=0.01) ve önemli düzeyde uyum olduğu görülmüştür. PIRADS v2.1 skorlarının artışı ile patoloji gleason skorları arasındaki uyum Spearman korelasyon analizi ile incelenmiş ve pozitif korelasyon bulunmuştur. Korelasyon değeri 1. ve 2. okuyucuya göre sırası ile 0,585 (p=0,01) ve 0,579 (p=0,01)' dir. Güncel kılavuza göre PIRADS 1-2 lezyonlar klinik olarak anlamlı kanser (KOAK) varlığı açısından çok düşük/düşük, PIRADS 3 lezyonlar belirsiz ve PIRADS 4-5 lezyonlar yüksek/çok yüksek risk teşkil etmektedir. Okuyucu 1 tarafından PIRADS 1 şeklinde rapor edilen 10 hastanın tamamında pataloji sonucu benin çıkmıştır. Okuyucu 1' e göre 144 tane PIRADS 2 raporun 2, 144 tane PIRADS 3 raporun 2, 67 tane PIRADS 4 raporun 14 ve 29 tane PIRADS 5 raporun 25 tanesinde patoloji sonucu KOAK çıkmıştır. Okuyucu 2 tarafından PIRADS 1 şeklinde rapor edilen 6 hastanın tamamında pataloji sonucu benin çıkmıştır. Okuyucu 2' ye göre 144 tane PIRADS 2 raporun 1, 147 tane PIRADS 3 raporun 2, 68 tane PIRADS 4 raporun 14 ve 29 tane PIRADS 5 raporun 25 tanesinde patoloji sonucu KOAK çıkmıştır. . PIRADS 4 ve 5 lezyonlar ile KOAK tanısında okuyucu 1 ve 2'nin sırasıyla pozitif öngörü değeri, (0,40-0,40), negatif öngörü değeri (NÖD) (0,99-0,99), duyarlılık (0,92-0,92) ve özgüllük (0,84-0.83) bulunmuştur. PIRADS 1 ve 2 lezyonlar ile KOAK tanısında okuyucu 1 ve 2'nin sırasıyla pozitif öngörü değeri, (0,16-0,16), negatif öngörü değeri (NÖD) (0,98-0,99), duyarlılık (0,95-0,97) ve özgüllük (0,43-0.43) bulunmuştur. Sonuç: PIRADS 1 veya 2 lezyonlar, KOAK tanımlamada yüksek NÖD ve duyarlığa sahip olup bu lezyonlarda mümkün mertebe biyopsiden uzaklaşılması gerekmektedir. PIRADS 3 skorlarda, KOAK varlığı belirsiz olup KOAK riski PIRADS 4 ve 5 skorlara göre nispeten düşüktür ve devam eden prostat kanseri şüphesi nedeniyle biyopsi yapılması gerekmektedir. PIRADS 4 veya 5 skorlar, KOAK tanısında yüksek duyarlılık, özgüllük ve NÖD' e sahiptir ve histopatolojik kolerasyon yapılmalıdır. Ancak inflamatuar süreçler gibi tümörü taklit edebilecek ve yalancı pozitifliğe neden olabilecek durumların olabileceği akıldan çıkartılmamalıdır.