Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Ders Kitabı Dışında Kaynak Kullanıp Kullanmadıkları Üzerine Bir Araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hakan ÖZDEMİR

Danışman: Refik Dilber

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada, ortaokul fen bilgisi öğretmenlerinin ders kitabı dışında kaynak kullanmaya ilişkin görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda fen bilgisi öğretmenlerinin ders kitabı dışında herhangi bir kaynak kullanıp kullanmadıklarını, kullanıyorlarsa onları buna yönelten nedenleri ve diğer kaynaklardan nasıl yararlandıklarını ayrıca ders kitabına yönelik güçlü ve zayıf buldukları yönleri ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Yöntem: Araştırmada fen bilgisi öğretmenlerine, fen bilgisi ders kitabı haricinde herhangi bir kaynak kullanıp kullanmama durumlarının incelenebilmesi için açık uçlu sorulardan oluşan görüşme formu uygulanmıştır. Araştırmada nitel yöntem kullanılmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılarak 20 fen bilgisi öğretmeni ile görüşülmüş ve uygulanan görüşme formuyla araştırmaya yönelik veriler elde edilmiştir. Bulgular: Araştırmada elde edilen verilere göre araştırmaya katılan öğretmenlerin %90'ı ders kitabı haricinde kaynak kullanmaktadır. Ders kitabı haricinde kaynak kullanmayan öğretmenlerin %50'si ise kaynak kullanmaya ihtiyaç duyduğu halde yasal sınırlılıklar sebebiyle ek kaynak kullanmamaktadır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin yalnızca %5'i ders kitabını yeterli görmekte ve ek kaynak kullanmaya ihtiyaç duymamaktadır. Sonuç: Öğretmenlerin ders kitabına ilave olarak kullandığı kaynaklar arasında en çok dijital eğitim ve öğrenme platformları gelmektedir. Öğretmenler kullanacağı ek kaynağı seçerken en çok içeriğe bakmaktadır. Ayrıca öğretmenleri ek kaynak kullanmaya iten sebeplerin başında, ders kitabındaki soruların ve ders kitabının içeriğinin yetersiz olması gelmektedir. Öğretmenlerin %67'si kendi kullandığı ek kaynağı öğrencilerin kullanmasını talep etmemektedir. Ek kaynak kullanan öğretmenler kullandıkları ek kaynaklar ile ençok ders kitabının test eksiklerini gidermeye çalışmaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında, fen bilgisi ders kitaplarının; konu anlatımının, görsellerinin ve testlerinin geliştirilmesi durumunda, öğretmenlerin ders kitabı haricinde bir kaynağa olan ihtiyacını azaltacağı sonucuna varılmıştır.