Kutadgu Bilig'deki eğitsel ögelerin tespiti ve bu ögelere yönelik Türkçe öğretmeni adaylarının görüşlerinin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜRŞAD ÇAĞRI BOZKIRLI

Danışman: Osman Mert

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Kutadgu Bilig'deki eğitsel unsurları tespit etmek ve Türkçe öğretmeni adaylarının bu eserdeki eğitsel düşüncelere ilişkin görüşlerini belirleyip incelemektir. Çok yöntemli desenlenen araştırma "Tarama Modeli"nde yürütülmüştür. Araştırmanın amacı gereği hem nitel hem de nicel veriler toplanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında öncelikle Kutadgu Bilig'deki eğitsel içerikli beyitler tespit edilmiş; bunun için nitel veri toplama tekniklerinden "Doküman Analizi" kullanılmıştır. İkinci aşamada ise tespit edilen beyitlerdeki eğitsel görüşlerden yararlanılarak "Kutadgu Bilig'deki Eğitsel Düşüncelerin Türkçe Öğretmeni Adaylarının Görüşlerine Göre Değerlendirilmesine İlişkin Anket Formu" oluşturulmuş ve 2013-2014 eğitim öğretim yılı içinde Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 554 Türkçe öğretmeni adayına uygulanmıştır. Araştırma neticesinde elde edilen nitel veriler İçerik Analizi Yöntemi, nicel veriler ise Mann-Whitney ve Kruskal Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Kutadgu Bilig'de eğitsel içerikli beyitlerin birçoğunun çağdaş eğitim anlayışında karşılığının bulunduğu ve bu görüşlerin özellikle gelişim psikolojisi ve öğrenme psikolojisi içinde değerlendirilebileceği; Yusuf Has Hacib'in dile getirdiği eğitsel görüşlere Türkçe öğretmeni adaylarının büyük oranda katıldığı ve birçok görüşün bugün hâlâ geçerliliğini koruduğu tespit edilmiştir.