Devletin Kültürel İdeolojik Aygıtı Olarak TRT ve TRT Belgesel Ödülleri’ne Althusser’ci Açıdan Bir yaklaşım
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burak Türten
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hüseyin KÖSE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Louis Althusser'in Devletin İdeolojik Aygıtları kuramı, ideoloji çalışmalarına yeni bir boyut kazandırmıştır. Bu çalışma da, iletişim araçlarını kültürel ve ideolojik aygıtlar olarak gören Devletin İdeolojik Aygıtları kuramına dayanmaktadır. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, gerek özerk yapısı, gerekse üstlendiği kamu hizmeti yayıncılığı misyonu ile her dönemde birçok siyasal ve ideolojik tartışmanın odağında yer almıştır. Araştırma bu noktada, tarafsız ve özerk olması gereken Türkiye Radyo Televizyon Kurumu tarafından düzenlenen "Uluslararası TRT Belgesel Ödülleri"ne odaklanmaktadır. Araştırmada Althusser'in görüşü çerçevesinde, Uluslararası TRT Belgesel Ödülleri'nin devletin kültürel ideolojik aygıtı olması işlevi incelenmektedir. Film festivallerinin işlevlerinin Althusser'ci kültürel ideoloji açısından değerlendirildiği kayda değer bir çalışma bulunmaması nedeniyle araştırmanın alana katkı sunduğu öngörülmektedir. Bu nedenle araştırma, hem film festivallerinin ideolojik işlevini irdelemesi hem de özelde Uluslararası TRT Belgesel Ödülleri'nin devletin kültürel ideolojik aygıtı olarak işlevini sorgulaması bakımından önem arz etmektedir. Araştırmanın örneklemini, 2009-2018 yılları arasında "Ulusal Amatör", "Ulusal Öğrenci Filmleri" kategorilerinde ödüle değer bulunan 41 filmden 39'u oluşturmaktadır. Filmler içerik analizi yöntemi ile 24 kategori (tema) ve 141 kod kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; TRT Belgesel Ödülleri'nde ödül alan filmlerin devletin politikaları ile uyumlu olduğu ve yarışmanın devletin kültürel ideolojik aygıtı işlevi gördüğü söylenebilmektedir.