Representation of postcolonial generations in Yaa Gyasi's homegoing
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ÖZGE ALTUNLU
Danışman: İsmail Avcu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Yaa Gyasi'nin Yalnız Ağaçların Şarkısı adlı eseri sömürge sonrası teori ışığında irdelenecektir. Bu çalışma, adı geçen romanı, sömürge sonrası döneme katkıda bulunan temel kavramlar doğrultusunda sömürge sonrası teori ile ilişkilendirmeyi amaçlamaktadır. Ek olarak, çalışma, romanın sömürge ve kölelik dönemini nasıl ele aldığını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu anlamda roman farklı zaman ve mekânlardaki farklı yaş grupları ve cinsiyetler sayesinde sömürge ve sömürge sonrası döneme dair zengin içerik sunmaktadır. Sömürgecilik ve köleliğin insanlık üzerindeki büyük etkisi, sömürgeci güçlerin, çeşitli kölelik yaptırımlarıyla kurdukları travmatik dünyada nesilden nesle aktarılması ile bilinmektedir. Yüzyıllarca süren sömürgecilik ve kölelik uygulamalarıyla sömürgeleştirilmiş bireylerin dünyasında neden olan gedikleri ve bozulmaları, sömürge sonrası dönemde yaşayan bireylerde de görebiliyoruz. Bu bozulmalar, bir tür kalıtsal miras gibi, sömürgecilik ve köleliğin yıkıcı izlerini taşımaktadır. Sömürge hegemonyası, kültür, renk ve din gibi özdeş unsurları sorunsallaştırmıştır. Bütün bu konular yıllarca çeşitli alanlarda eleştirmenler tarafından tartışılmaktadır. Teorisyenler ve alanın uzmanları sömürge ve kölelik döneminin analizinin gerekliliğini ileri sürdükçe, sömürge sonrası çalışmalar o kadar belirginleşmektedir. Sömürge sonrası eserlerde kültür, ırk, kimlik, din ve toplum gibi neredeyse aynı konulardan ilham alınmıştır. Bu bağlamda postkolonyal romanların önemi, Britanya'nın eski sömürgelerinden bir araya getirilerek çalışmada yeniden ifade edilmeye çalışılmıştır. Yalnız Ağaçların Şarkısı, bir yandan sömürge öncesi, sömürge süreci ve sömürge sonrası IV gibi farklı zamanların bir yandan da Gana ve Amerika'daki farklı yerlerin incelenmesidir. Nitekim bu çalışma, Yaa Gyasi'nin her bölümde ve romandaki her karakterde sömürge sonrası teorinin çeşitli temel kavramlarının analizini sağlayacaktır. Bu tez, ilk dört bölümde sömürgecilik ve postkolonyalizm gibi teorileri ve çeşitli teorisyen ve romancıdan birçok örneği paylaşmaktadır. Son olarak, beşinci ve altıncı bölümler tezin uygulama bölümleridir ve romandaki sömürge ve sömürge sonrası meseleleri temel kavramlar çerçevesinde vurgulamaktadır. Birinci bölüm sömürgeciliği kavramsal düzlemde yansıtır. Sömürgecilik kavramının tanımı ve tarihsel arka plan bu bölümde açıklanır. Böylece on beşinci yüzyıldan yirminci yüzyılın ikinci yarısına kadar Afrika, Amerika ve Asya'da genişleyen Portekiz, İspanyol, Fransız ve İngiliz gibi pek çok sömürge güçleri tanıtılmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümü, sömürge döneminin uluslar üzerindeki etkilerini detaylandıran sömürge sonrası teori yöntemini ele almaktadır. Postkolonyal teorinin kapsamı ve anlamı ile ilgili görüşlerin sayısının arttığı belirtilmelidir. 1970'lerin sömürge sonrası teorinin başlangıcı olup olmadığı ya da böyle bir teorinin varlığına dair farkındalık zamanı olup olmadığı konusunda farklı görüşler vardır. Ancak çoğunluk, sömürge sonrası teorinin köklerinin 1970'lere kadar gittiğini kabul etmektedir. Öte yandan, postkolonyalizm kavramının tire ile (post-kolonyalizm) veya tire olmadan (postkolonyalizm) kullanımıyla ilgili de farklı görüşlere değinilmektedir. Bu görüşlerden bazıları 'sonra' anlamının altını çizmek için tirenin kullanılmasını desteklerken, bazıları ise bunu reddetmektedir. Üçüncü bölüm, sömürge ve sömürge sonrası dönemlerin daha iyi öğrenilmesi, anlaşılması ve algılanması için çeşitli kuramcılardan bahsetmektedir. Böylece çalışmada, teorilerinin birer yansıması olan beş teorisyene yer verilmiş, sömürge ve sömürge sonrası dönemlerin anlaşılmasına yardımcı olan seçkin eserlerine değinilmiştir. Bu teorisyenler arasında Edward Wadie Said, Şarkiyatçılık ve Kültür ve Emperyalizm eserleriyle; Homi Bhabha, Kültürel Konumlanış ve Nation and Narration eserleriyle; Gayatri Spivak, Madun Konuşabilir Mi? eseriyle; Bill Ashcroft, Postcolonial Studies: The Key Concepts, Edward Said, ve The Empire Writes Back: Theory and Practice in Post-colonial Literatures eserleriyle ve son olarak Frantz Fanon, Yeryüzünün Lanetlileri ve Siyah Deri, Beyaz Maskeler eserleriyle ele alınmıştır. V Dördüncü bölüm, sömürge sonrası teori ışığında önemli yazarların çeşitli edebi eserlerine odaklanarak devam etmektedir. Bu bölümde, sömürge sonrası edebiyatın da değindiği 'commonwealth' edebiyatı kısaca bahsedilmektedir. Birçok postkolonyal yazar ve roman üzerinde durularak söz konusu kuramın edebi alanda detaylandırılması amaçlanmaktadır. Bu yazarlar çalışmada tanıtılan eserleriyle, kölelik ve sömürge dönemi hakkındaki düşüncelerini dile getirmektedir ve asimile edilen ulusları bilinçlendirmek için geçmişe ışık tutmaktadır. Bu amaçla sömürge ve postkolonyal motifleriyle romanlar üreterek her iki dönemin anlaşılmasına katkı sağlamışlardır. Çalışma, Nadine Gordimer, Chinua Achebe, Ngugi wa Thiong'o, J.M. Coetzee, Salman Rushdie, Abdulrazak Gurnah, Arundhati Roy gibi önemli yazarlardan belirlenmiş dokuz romana eleştirel bakış açısı sunmaktadır. Tezin beşinci ve altıncı bölümleri, sömürge sonrası anahtar kelimelerin romanın her bir bölümünde uygulanmasını örneklemektedir. Anahtar kavramların karakterler üzerine uygulanmasından önce, çalışmanın bu kısmında, sömürge sonrası çalışmalar hakkında bilgi paylaşılmaktadır. Ayrıca yazar hakkında bilgi verilip Gana tarihi özetlenmeye çalışılmıştır. Roman iki bölüme ayrılmıştır ve her bölümün yedi bölümü vardır. Bu nedenle romanda olduğu gibi, çalışmanın bölümleri sömürge sonrası analizi kapsamında romanın bölümleriyle paralel olarak yazılmıştır. Beşinci bölüm Effia Otcher ile başlamakta ve Abena Collins ile sona ermektedir. Altıncı bölüm ise tezin son bölümü olarak H Black ile başlamakta ve Marcus Clifton ile sona ermektedir. Bu çalışmada romanın çoklu karakter yapısı kimlik, kölelik, ırkçılık, taklitçilik, kararsızlık, melezlik ve üçüncü alan, evsiz, yurtsuz, madun, kayıp, aidiyet, ötekileştirme, soyutlanma, yozlaşma, sömürgeci eğitim, sömürgeci söylem, sosyal dışlanma ve madde bağımlısı gibi birçok sömürge sonrası temel kavramları ile irdelenmektedir. Anahtar Kelimeler: Yaa Gyasi, Edebiyat, Sömürgecilik, Kölelik, Sömürgecilik Sonrası, Nesil