COVİD-19 algı ve korkusunun kadınlarda gebelik planlamaya etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF DOĞAN
Danışman: Ayla Kanbur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, Covid-19 algı ve korkusunun kadınlarda gebelik planlamaya etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişkisel tipteki araştırma, 15 Temmuz-31 Aralık 2021 tarihleri arasında web tabanlı olarak sosyal medya gruplarına (instagram, facebook, twitter, whatsapp) üye olan 202 evli kadın üzerinde yürütüldü. Verilerin toplanmasında, kişisel bilgi formu, Covid-19 Hastalık Algısı Ölçeği, Covid-19'un Kontrolü Algısı Ölçeği ve Covid-19 Korkusu ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde ortalama, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon, linear regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamasının 30.10±3.94, evlilik süresinin 5.25±4.14 yıl ve %86.6'sının üniversite ve üzeri eğitime sahip olduğu belirlendi. Katılımcıların %68.3'ünün pandemi döneminde modern aile planlaması yöntemlerine geçiş yaptığı, %46.5'inin çocuk sahibi olma düşüncesini ertelediği, %59.4'ünün pandemi döneminde gebe kalma endişesi yaşadığı saptandı. Kadınların Covid-19 hastalık algısı yüksek, Covid-19 kontrol algısı ve korku düzeyleri orta seviyededir. Covid-19 korkusu arttıkça Covid-19 hastalık algısı artmakta, Covid-19'un kontrolü algısı azalmaktadır (p<0.05). Covid-19 hastalık ve kontrolü algısı birlikte Covid-19 korkusundaki değişimin %8.3'ünü açıklamaktadır. Covid-19 kontrol algısı, çocuk sahibi olmayı düşünmenin pozitif bir yordayıcısıdır (β=0.17, p<0.05). Covid-19 korkusunun, pandemide çocuk erteleme isteğine etkisinin ve pandemide gebe kalma endişesinin pozitif bir yordayıcısı olduğu saptandı (β=0.27, p<0.001; β=0.28, p<0.001). Covid-19 korkusu pandeminin çocuk erteleme isteğine etkisindeki varyansın %7.5'ni, pandemide gebe kalma endişesindeki varyansin %8'ini (R2=0.080, düzeltilmiş R2 =0.075, F=17.400, p<0.001) açıklamaktadır. Sonuç: Covid-19 algı ve korkusunun kadınların gebelik planlaması üzerine etkili olduğu, aile planlaması ve doğurganlık tercihlerini değiştirdiği gözlemlendi. Anahtar Kelimeler: Aile planlaması, Covid-19, Covid-19 algısı, Covid-19 korkusu, ebe, gebelik planlaması, koronavirüs