Buğday ve mısır gluteninin kuzularda besi performansı, bazı dokuların antioksidan, histopatoloji ve immunohistokimyasal parametreleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HAYVAN BESLEME VE BESLENME HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAZHAR BURAK CAN
Danışman: Halit İMİK, Kübra Asena TERİM KAPAKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Buğday ve Mısır Gluteninin Kuzularda Besi Performansı, Bazı Dokuların Antioksidan, Histopatoloji ve İmmunohistokimyasal Parametreleri Üzerine Etkisi Amaç: Bu çalışma kuzu rasyonlarında buğday gluteni ve mısır gluteninin tek başına protein kaynağı olarak kullanılmasının besi performansı, antioksidan metabolizma, bağırsak ve karaciğer dokusunda histopatolojik ve immunohistokimyasal etkilerini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Çalışma her grupta 8'er adet olmak üzere 3 grupta toplam 24 adet ortalama 9 aylık yaşta Mor Karaman erkek kuzu ile yürütüldü ve 56 gün sürdü. Çalışmada protein kaynağı olarak sırasıyla kontrol grubuna soya küspesi+aspir küspesi, buğday grubuna buğday gluteni ve mısır grubuna ise mısır gluteni verilerek rasyonlar izokalorik ve izonitrojenik olarak oluşturuldu. Histopatolojik olarak bağırsak dokusunda villöz atrofi, yangı ve kript hiperplazi bulguları, karaciğer dokusunda ise dejenerasyon, nekroz, yangı ve safra kesesi hiperplazisi bulguları incelendi. Bulgular: Çalışmada besi sonu ortalama canlı ağırlıklar bakımından gruplar arasında farklılık bulunmadı. Günlük ortalama canlı ağırlık artışının en yüksek kontrol grubunda, en düşük ise buğday grubunda olduğu belirlendi (p<0.05). Günlük ortalama konsantre yem tüketiminin en yüksek kontrol grubunda olduğu (p<0.05), buğday gluteni ve mısır gluteni grupları arasında fark olmadığı tespit edildi. Yemden yararlanma oranının en düşük buğday gluteni grubunda, en yüksek ise mısır gluteni grubunda olduğu belirlendi (p<0.05). SOD aktivitesi bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak farklılık bulunmadı. KAT ve GPx aktivitesi ile GSH ve LPO seviyesinin buğday gluteni ve mısır gluteni gruplarında benzer olduğu, kontrol grubunda ise istatistiksel olarak düşük olduğu belirlendi (p<0.01, p<0.05). Histopatolojik olarak, villöz atrofi bulguları buğday grubunda en yüksek, kontrol grubunda ise en düşük olduğu tespit edildi (p<0.01). Bağırsak doku örneklerinde yangı değerinin, en yüksek buğday grubunda, en düşük ise mısır grubunda olduğu belirlendi (p<0.01). Kript hiperplazi değerlerinin en düşük mısır grubunda olduğu, kontrol ve buğday gruplarında ise benzer olduğu tespit edildi (p<0.01). Dejenerasyon değerlerinin kontrol ve mısır gruplarında benzer, buğday grubunda ise düşük olduğu belirlendi (p<0,01). Nekroz değerlerinin buğday gluteni grubunda en yüksek, kontrol grubunda ise en düşük olduğu tespit edildi (p<0.01). Karaciğer dokusunda yangı değerlerinin en yüksek buğday grubunda, en düşük ise kontrol grubunda olduğu belirlendi (p<0.01). Safra kanalı hiperplazisi değerinin en düşük mısır glüteni grubunda olduğu, buğday ve kontrol gruplarında benzer olduğu görüldü (p<0,05). İnce bağırsak ve karaciğerde transglutaminaz enzim aktivitelerinin mısır grubunda en düşük, buğday grubunda ise en yüksek olduğu belirlendi (p<0.01, p<0.05). Sonuç: Yapılan analizler sonucunda kuzu rasyonlarına protein kaynağı olarak tek başlarına ve yüksek oranda buğday ve mısır gluteni katılması ile besi performans değerleri, antioksidan metabolizma, bağırsak ve karaciğer dokusu histopatolojik ve immunohistokimyasal parametrelerinde, buğday gluteni bakımından belirgin olumsuz etkiler görüldüğü, mısır glutenin etkilerinin ise değişken olduğu sonucuna varılmıştır.