Udi hindi (Aquilaria agallocha) ekstresi kullanılarak hidrotermal olarak sentezlenen çinko oksit nanopartiküllerinin (ZnO NP) kurkumin ve kafeik asit ile modifiye edilmesi ve İn Vitro yara iyileşmesi modelinde etkilerinin incelenmesi

GÜLSÜM TAŞLIÇUKUR

Udi hindi (Aquilaria agallocha) ekstresi kullanılarak hidrotermal olarak sentezlenen çinko oksit nanopartiküllerinin (ZnO NP) kurkumin ve kafeik asit ile modifiye edilmesi ve İn Vitro yara iyileşmesi modelinde etkilerinin incelenmesi

Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLSÜM TAŞLIÇUKUR

Danışman: Turgut Demir

Özet:

Amaç: Yara iyileşmesi, hücresel ve moleküler düzeyde pek çok faktörün etkileşimini içeren karmaşık bir süreçtir. Bu süreçte iyileşmeyi hızlandırabilecek terapötik ajanların geliştirilmesi klinik açıdan önem taşımakta olup nanopartiküller ve bitkisel kökenli preparatlar sahip oldukları biyolojik aktiviteler nedeniyle dikkat çekici bir potansiyel sunmaktadır. Bu çalışmada, Udi hindi (Aquilaria agallocha) ekstresi kullanılarak hidrotermal olarak sentezlenen çinko oksit nanopartiküllerinin (ZnO NP), kurkumin (CUR) ve kafeik asit (CA) ile modifiye edilerek in vitro yara iyileşmesi modelindeki etkileri incelenmiştir.

Materyal ve Metot: Udi hindi ekstresi kullanılarak yeşil hidrotermal yöntemle ZnO NP’ler elde edildi. Sentezlenen nanopartiküller SEM, XRD, FTIR analizleri ile karakterize edildi. ZnO NP, ZnO NP+CUR ve ZnO NP+CA’nın 5, 10, 20, 40, 80 ve 160 µg/mL konsantrasyonlarının insan oral fibroblast (HOF) hücre canlılığı üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla 24 ve 72 saatlik iki farklı zaman aralığında MTT testi uygulandı. ZnO NP, ZnO NP+CUR, ZnO NP+CA’nın tüm konsantrasyonları yara iyileşme modeline uygulandı ve 6,18,24. saatlerde yara modellerinin mikroskop görüntüleri elde edildi. Çalışmadaki gruplar arası farklılıklar istatistiksel olarak incelendi.

Bulgular: MTT testi sonuçlarına göre, ZnO NP’lerin 20 ve 40 μg/mL, ZnO NP+CUR’un 5,10 ve 20 μg/mL, ZnO NP+CA’nın 20 ve 40 μg/mL konsantrasyonlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde hücre proliferasyonunu artırdığı tespit edildi. ZnO NP+CA’nın 160 μg/mL konsantrasyonlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde hücre canlılığını azalttığı tespit edildi.

Sonuç: Elde edilen bulgular ZnO NP, ZnO NP+CUR, ZnO NP+CA’nın uygun konsantrasyonlarda yara iyileşme sürecinde potansiyel terapötik ajanlar olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır.