Kedilerde zolazepam ve tiletamin kombinasyununun mukozal atomize cihaz (MAD) ile veya cihaz olmaksızın intranazal uygulamasının karşılaştırmalı olarak değerlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Cerrahi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SOMİA SAYED AHMED
Danışman: Sıtkıcan Okur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Mukozal atomizer cihazı (MAD) kullanılarak veya kullanılmadan intranasal (IN) uygulanan zolazepam ve tiletamine kombinasyonunun (ZT) kediler üzerindeki sedatif ve kardiovasküler sistem üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Kediler iki grupta 7 hayvan olacak şekilde gruplara göre farklı sedasyon tekniklerine tabi tutulacaktır. İlk gruba 10mg/kg ZT kombinasyonu intranazal olarak, burun boşluğunun medial duvarına yönlendirilen kateter tipli şerit tekniği ile 2. gruba mukozal atomizasyon cihazı (MAD) kullanarak (10 mg/kg) ZT uygulandı. Sedasyon skoru, tüm sedasyon derecelerini içeren tutum, seslere yanıt ve hareketleri de içeren 0'dan 3'e kadar puanlama yöntemi ile ölçüldü. Her kedi için sedasyonun başlangıcı, anestezi aralıkları, iyileşme süresi, sedasyon başlangıç süresi (ilaç uygulanmasından sonra hayvanın lateral pozisyona geçtiği zamana kadar) kaydedildi. Zolazepam ve tiletamin (ZT) uygulamasından sonra yüz ifadesini değerlendirmek için feline grimace ölçeği (FGS) kullandı. Çünkü farklı yüz ifadeleri değerlendirebilir ve sedasyon aşamasını beş yüz ifadesi olan kulak pozisyonu, üst dudak hareketleri, göz hareketleri, bıyık değişimi ve baş pozisyonu kullanılarak değerlendirildi. Kardiorespiratorik parametreler (HR, MAP, fr, RT ve SpO2) ile birlikte sedasyon, anestezi ve uyanma süreleri kaydedildi. Bulgular: CAT grubundan farklı olarak MAD grubunda bazı zaman noktalarında Çok boyutlu sedasyon ölçeği (MDSS) ve Kedi Yüz Hareketleri Ölçeği (FGS) anlamlı düzeyde arttı. MAD grubunda sedasyon başlama süresi anlamlı derecede arttı (p=0.002), ayrıca ilaç uygulama süresi de MAD grubunda CAT grubuna göre (p=0.011) anlamlı derecede daha düşüktü, bunun nedeni daha yüksek emilim ve geçirgenlik ve daha küçük damlacıklardı. MAD' in neden olduğu ZT. CAT grubunda iyileşme süresi MAD grubuna göre daha kısaydı (p=0.011). Sonuç: Bu çalışmaya dayanarak, MAD 'in her iki uygulama şekliyle de iyi bir sedasyon sağladığı ve iş birliği yapmayan agresif hayvanların sedasyonu için güvenli ve etkili bir farmakolojik tekniği temsil ettiği sonucuna varılabilir. Bununla birlikte, ZT uygulaması için MAD kullanımı, katater tekniğiyle karşılaştırıldığında daha iyi hasta kabulü, hızlı başlangıç ve hızlı ilaç uygulaması ve sedasyondan daha yüksek genel başarı oranı sağlar. Anahtar Kelimeler: zolazepam, intranasal, tiletamin, zoletil, sedasyon, mukozal atomizasyon cihazı.