Reiki Uygulamasının Kemoterapi Alan Meme Kanserli Hastalarda Yaşam Kalitesi ve Yorgunluk Düzeyine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Seda Karaman
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehtap TAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, Reiki uygulamasının kemoterapi alan meme kanserli hastalarda yaşam kalitesi ve yorgunluk düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu araştırma; ön-son test, kontrol gruplu ve yarı-deneysel olarak, Şubat 2018- Eylül 2019 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Temmuz 2018-Mart 2019 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'ne başvuran, kemoterapi alan meme kanserli kadın hastalar oluşturmuştur. Örneklem grubunu, araştırmaya alınma kriterlerini taşıyan, güç analiziyle belirlenmiş 35 girişim ve 35 kontrol grubu olmak üzere toplam 70 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; "Hasta Bilgi Formu", "Piper Yorgunluk Ölçegi" ve "EORTC QLQ C-30 Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılmıştır. Girişim grubundaki hastalara toplamda 6 seans Reiki uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney-U testi, bağımlı gruplarda varyans analizi ve Friedman testi kullanılmıştır. Bulgular: Reiki uygulaması yapılan kemoterapi alan meme kanserli hastaların; EORTC QLQ-C 30 Yaşam Kalitesi Ölçeği genel iyilik, genel fonksiyon, genel semptom alt ölçek puan ortalamaları ön testte sırasıyla; 31.90±15.32, 44.57±15.41, 48.35±11.24 iken; son testte puan ortalamaları sırasıyla; 79.04±7.92, 3.17±3.62, 13.18±1.09 bulunmuştur ve puan ortalamaları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında; genel iyilik puan ortalamaları girişim grubunda artmış, kontrol grubunda azalmıştır; genel fonksiyon ile genel semptom puan ortalamaları ise girişim grubunda azalmış kontrol grubunda artmıştır ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Girişim grubundaki hastaların PYÖ puan ortalaması ön testte 6.72±1.15 iken, son testte 3.42±1.09 bulunmuştur ve puan ortalamaları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, girişim grubunda puan ortalamaları azalırken, kontrol grubunda puan ortalamaları artmıştır ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Sonuç: Kemoterapi alan meme kanserli hastalara uygulanan Reiki'nin yaşam kalitesini artırdığı ve yorgunluk düzeyini azalttığı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Enerji tabanlı tamamlayıcı ve alternatif yöntemlerden biri olan Reiki'nin, kemoterapi alan meme kanserli hastalarda yorgunluğun azaltılması ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde, hemşirelik girişimi olarak kullanılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Hemşire, kemoterapi, meme kanseri, Reiki, yaşam kalitesi, yorgunluk