Bingöl ili doğal vejetasyonundaki bitkiler ile kurakçıl bahçe oluşturulması üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET CAF
Danışman: Hasan Yılmaz
Özet:Çevrenin sürdürülebilirliğine yönelik ülkemizin de içinde olduğu birçok uluslararası toplantılar ve antlaşmalar yapılmış olmasına rağmen doğal ve kültürel çevrenin bozulma süreci devam etmektedir. Ülkemiz mevcut durumu itibari ile su zengini bir ülke olmaktan çıkmış aksine gelecek yıllarda su sıkıntısı yaşayacak ülkeler arasında gösterilmektedir. Hızlı bir fiziki değişim süreci yaşanan kentlerimizde yabancı menşeli egzotik bitki türleri yoğun olarak kullanılmaktadır. Egzotik bitkilerin kullanımı çoğu kez ekonomik ve ekolojik bazı sorunları beraberinde getirmektedir. Ülkemiz doğal bitki örtüsünde peyzaj planlama ve tasarım çalışmalarında kullanabileceğimiz çok sayıda eşsiz bitki türüne sahip olmasına rağmen, bitkisel tasarımda kullanımı oldukça azdır. Sürdürülebilir tasarım kapsamında su kaynaklarının etkin kullanımı açısından kurakçıl peyzaj kavramı önem kazanmaya başlamıştır. Bu durum kaynakların etkin kullanımı açısından doğal bitki örtüsündeki kurağa ve ekstrem şartlara dayanıklı bitkilerin kullanılması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu araştırmada, Bingöl Üniversitesi Yerleşkesi içerisinde, doğal bitki kullanarak kurakçıl peyzaj bahçesi tasarım ve uygulamasının yapılması hedeflenmiştir. Öncelikle Bingöl ili doğal vejetasyonunda yer alan ve peyzaj değerine sahip otsu ve odunsu bitki türleri tespit edilmiştir. Çalışma 2015-2019 yılları arasında 5 yıllık bir arazi çalışması sonucunda doğal ortamlarından söküm, çelik ve tohumla toplanarak bahçeye getirilmiştir. Yerleşke içinde en uygun olan alan seçilmiş ve kurakçıl peyzaj tasarım projesi oluşturulmuştur. Bu proje 2560m2 alanda aplikasyonu yapılmış, toplanan ve dışarıdan getirilen bitkiler plantasyon projesine göre ekim ve dikim işlemleri gerçekleştirilerek uygulanmıştır. Ülkemizde ilk olarak, bahçeyi oluşturan bitkiler yörenin doğal bitkilerinden oluşturulmuştur. Plantasyon çalışmasında; 60 otsu, 38 odunsu ve 24 geofit bitki taksonu olmak üzere 122 bitki türünde başarı sağlanmıştır. Kurakçıl Bitkilerde vejetasyon döneminde değişik fenolojik gözlem ve ölçümlerde bulunulmuş (çiçeklenme zamanı, çiçeklenme süresi, bitki boyu, bitki çapı, adaptasyonu) bitkiler değişik peyzaj değerlerine göre sınıflandırılmıştır (form, yaprak, çiçek ve meyve etkisi). Çalışma sonucunda bahçenin sürdürülebilirliğine yönelik öneriler getirilmiştir.