NbN-Cu nanokompozit kaplamaların üretimi ve karakterizasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nanobilim ve Nanomühendislik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNA ROUHİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Kadri Vefa EZİRMİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçiş metallerin nitrürlerinden oluşan sert seramik kaplamalar, üstün mekanik özellikleri, yüksek korozyon dayanımı, yüksek aşınma dirençleri ve kimyasal olarak kararlı yapıları nedeni ile endüstride yaygın olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda nitrür kaplamalara ilave edilen yumuşak fazlar yardımıyla, kaplamaların mekanik özelliklerini iyileştirme konusunda oldukça yoğun çalışmalar vardır. Az miktarda yumuşak metal ilavesi, kaplamaların büyüme morfolojilerini değiştirerek üstün mekanik özelliklere sahip, nanokompozit yapıların oluşumuna neden olmaktadır. Literatürde NbN kaplamalar üzerine, özellikle üstün süper iletkenlik özellikleri konusunda çok sayıda çalışma yapılmıştır. NbN kaplamaların mekanik özellikleri ve sürtünme aşınma dirençleri üzerine ise son yıllarda yapılan birkaç çalışma vardır. Bu çalışmada NbN ve NbN yapısına bakır ilavesi ile elde edilen NbN-Cu kaplamaların mekanik ve tribolojik özellikleri incelenmiştir. Düşük bakır içeren NbN-Cu kaplamalar, katkısız NbN kaplamalarla kıyaslandığında, sertlik ve aşınma dayanımlarında önemli artış olduğu saptanmıştır. Yüksek miktarlarda bakırı ilavesinin ise kaplamaların mekanik özellikleri ve beraberinde de sürtünme-aşınma özelliklerini olumsuz etkilediği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler : Niyobyum–nitrür, Bakır, Nanokompozit, Kaplama