Üst gastrointestinal sistem kanamalı hastaların demografik, klinik ve endoskopik özelliklerinin prospektif olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADRİYE TANAS
Danışman: Hakan Dursun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları, özofagusun üst kısmı ile Treitz ligamanı arası herhangi bir yerden lümen içine olan kanamaları kapsar. Üst GİS kanamaları teşhis ve tedavideki yeniliklere rağmen hala tüm dünyada önemli bir morbidite ve mortalite sebebi olan, sık görülen önemli bir sağlık problemidir.Çalışmamızda varis dışı üst GİS kanamalı hastaların özelliklerini belirlemek amaçlandı. Bu amaçla Ocak 2010 - Ocak 2011 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği'ne varis dışı üst GİS kanaması sebebi ile yatırılan veya yatarken varis dışı üst GİS kanaması geçiren 19-88 yaş arası toplam 195 hasta prospektif olarak değerlendirildi.Bu çalışmada varis dışı üst GİS kanamalı hastaların %35,9'u kadın, %64,1'i erkek, erkek/kadın oranı 1,7 olarak bulundu. Hastaların yaş ortalamasının 58,6 olduğu ve bu hastaların %52,8'inin 60 yaşın üzerinde olduğu görüldü. Üst GİS kanamaya predispozan olabilecek ilaç kullanım oranı %52,8 olarak bulundu. Hastaların kullandığı ilaçlar sorgulandığında, %20,5'inde nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ), %17,4'ünde asetilsalisilik asit (ASA) kullanımı tespit edildi. Hastaların alışkanlıkları, sigara kullanımı %34,9, sigara ve alkolün birlikte kullanımı %5,1 idi. Üst GİS kanamalı hastalarda en sık başvuru şikayeti %45,1 ile melena, %37,4 ile melena ve hematemez bulundu. Hastaların hastaneye başvuru anındaki ortalama sistolik kan basıncı 108,6 mmHg, ortalama diastolik kan basıncı 68,7 mmHg, ortalama nabız sayısı 92,8 /dk, ortalama hemoglobin değeri 9,8 gr/dl olarak bulundu. Hastaların %58,5'inde ek hastalık tespit edildi. En sık rastlanan ek hastalık %32,8 ile hipertansiyon, %16,4 ile diabetes mellitus ve %14,4 ile koroner arter hastalığı olarak bulundu. Hastaların %95,9'una tanı ve tedavi amacıyla ilk 24 saat içinde endoskopi yapıldı. Hastalarda kanama sebebi olarak en sık %34,2 ile duodenal ülser, ikinci sırada %29,4 ile eroziv gastrit, üçüncü sırada % 24 ile gastrik ülser tespit edildi. Peptik ülser %55 oranında bulundu. Peptik ülserli hastalar Forrest Sınıflamasına göre incelendiğinde en sık Forrest 3, %57,3 oranında bulundu. Gastrik ülserli hastaların %82,2 sinde, duodenal ülserli hastaların %90,6'sında Helikobakter Pilori pozitifliği mevcuttu. Ortalama hastanede yatış süresi 6,7 gün olarak saptandı. Hastaların %63,1'ine kan transfüzyonu yapıldı (ortalama 1,9 ünite). Hastaların %3,6'sı genel cerrahi kliniğine devredildi. Yeniden kanama %6,7'sinde görüldü. Mortalite %3,6 olarak bulundu. Ölen hastaların hepsi 60 yaşın üzerinde idi. Yaş ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,05).Sonuç olarak yapmış olduğumuz bu çalışmada varis dışı üst GİS kanamalarının halen önemli bir mortalite ve morbidite sorunu olduğunu saptadık. Varis dışı üst GİS kanamaya sebep olabilecek ilaçların kullanım oranının, ek hastalıkların birlikteliğinin yüksek olduğunu, yaşlılarda sık görüldüğünü ve yaşla birlikte mortalitenin arttığını tespit ettik. Bu yüzden yaşlılarda ve ek hastalığı olanlarda daha dikkatli davranılmalı, hastalar gerektiğinde yoğun bakım koşullarında takip edilmelidir.