Koniferil'in antioksidan kapasitesi ve bazı metabolik enzimler üzerindeki etkisi: Alkol ve aldehit gruplarının karşılaştırılması

EDA MEHTAP ÜÇ

Koniferil'in antioksidan kapasitesi ve bazı metabolik enzimler üzerindeki etkisi: Alkol ve aldehit gruplarının karşılaştırılması

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA MEHTAP ÜÇ

Danışman: İlhami Gülçin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu tez çalışmasında fenolik birer bileşik olan Koniferil alkol ve Koniferil aldehit'in antioksidan kapasitesi belirlendi. Daha sonra, her iki bileşiğin insan eritrosit karbonik anhidraz (hCA) I ve II izoenzimleri, asetilkolinesteraz (AChE), bütirilkolinesteraz (BChE), α-glikozidaz ve α-amilaz enzimleri üzerine inhibisyon etkilerinin araştırıldı ve standart inhibitörler ile mukayese edildi. Yöntem: Öncelikle hCA I ve II izoenzimleri Sefarose-4B-L-Tirozin Sülfanilamid afinite kolon kromatografisi ile yüksek verimle saflaştırıldı. İzoenzimlerin saflığını belirlemek için sodyum dodesil sülfat poliakrilamid jel elektroforezi yapılarak her bir izoenzimin saflığı kontrol edildi. Koniferil alkol ve Koniferil aldehit'in hCA I, hCA II, BChE, AChE, α-amilaz ve α-glikozidaz enzimleri aktiviteleri üzerine gösterdikleri inhibisyon etkileri araştırıldı. Çalışmanın son kısmında ise Koniferil alkol ve Koniferil aldehit'in radikal giderme ve antioksidan kapasitesini belirlemek amacıyla öncelikle Fe3+-TPTZ indirgeme, kuprik iyonları (Cu2+) indirgeme, ferröz iyonları (Fe2+) indirgeme, DMPD∙+ radikalini giderme, ABTS∙+ radikalini giderme ve DPPH· serbest radikalini giderme aktiviteleri çalışıldı. Ayrıca, standart antioksidan olarak BHT, α-tokoferol, BHA, troloks ve askorbik asit kullanıldı. Bulgular: hCA I, hCA II, AChE, BChE, α-glikozidaz ve α-amilaz enzimleri üzerine Koniferil alkol ve Koniferil aldehit'in IC50 değerleri sırasıyla hCA I izoenzimi için 38,50 ve 138,60 nM, hCA II izoenzimi için 138,60 ve 173,25 nM, AChE için 17,76 ve 5,09 nM, BChE için 77,00 ve 86,62 nM, α-glikozidaz 49,50 ve 69,30 nM, α-amilaz için 86,62 nM, 63,00 nM olarak hesaplandı. İnhibisyon sabitleri (Ki) ise hCA I izoenzimi için 52,82±5,10 ve 150,53±48,96 nM, hCA II izoenzimi için 200,31±38,36 ve 232,04±73,12 nM, AChE için 7,44±2,05 ve 4,23±2,85 nM, BChE için 76,34±22,66 ve 24,64±6,50 nM, α-glikozidaz için 43,29±4,74 ve 39,59±3,65 nM olarak bulundu. Koniferil alkol ve Koniferil aldehit'in farklı biyoanalitik antioxidan metodlara göre sentetik antioksidanların aktivitelerine yakın veya daha iyi etki gösterdiği bulunmuştur. Sonuç: Tez kapsamında Koniferil alkol ve Koniferil aldehit'in çalışılan enzimleri etkili bir şekilde inhibe ettiği ve standartlar ile kıyaslandığında yüksek bir antioksidan kapasiteye sahip olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Antioksidan aktivite, karbonik anhidraz, kolinesteraz, α-glikozidaz, α-amilaz, koniferil alkol, koniferil aldehit