Farklı vejetasyon dönemlerinde erzurum (Aşkale) çayırları ile yulaf ve tritikale otlarının besleyicilik değerlerinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Hayvan Besleme Ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞERMİN TOP

Danışman: Mehmet Gül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma ile Erzurum ili Aşkale ilçesinde çayırların botanik kompozisyonu ve organik madde sindirilebilirliği araştırılarak, mevcut durumunu ortaya çıkarmak, verimsizleşen çayırlara alternatif olarak seçilen yulaf ve tritikale kuru otu üretim yönteminin besleyicilik açısından ve miktarsal olarak çayırlardan gerçekten üstün olup olmadığını araştırmak amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Bu çalışma, Erzurum ili Aşkale ilçesi Ortabahçe köyü doğal çayırları ile yulaf ve tritikal otları üzerinde yürütülmüştür. Çayır ve ot örneklerinin bitki gelişimleri takip edilerek botanik kompozisyonların belirlenmesi için kuadrat yöntemi ile bitki örnekleri toplanmıştır. Alanlardan alınan toprak örneklerinin pH, tuz, kireç, organik madde, değişebilir katyonlar ve fosfor içeriğine bakılmıştır. Bitkilerin ham besin madde içerikleri kimsayasal analizlerle (KM, HK, HP, HY, ADF, NDF ve ADL analizleri) belirlenmiştir. Metan, İVOMS ve ME değerleri gaz üretim tekniği kullanılarak tespit edilmiştir. RUSİTEC yöntemiyle % OMS düzeyi belirlenmiştir. Rumen sıvısı pH, TUYA ve NH3-N analizleri yapılmıştır. Bulgular: Ham besin madde analizleri incelendiğinde HY düzeyi hariç tüm kimyasal analizlerde bitkiler arasında, biçim dönemleri arasında ve bitki ve biçim dönemi interaksiyonlarında istatiksel olarak anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. İn vitro sindirilebilirlik analizlerinde ise bitkiler arasında ME değeri istatiksel olarak anlamsız bulunurken biçim dönemleri arasında bütün parametrelerde anlamlı farklılıklar şekillenmiştir. Sonuç: Erzurum yöresi için çayırlarda bitki besin madde içeriği, sindirilebilirlik ve verim açısından en uygun biçim döneminin 1-15 Temmuz tarihleri arasında olduğu düşünülmektedir. HP bakımından çayır otu diğer kaba yem bitkilerinden üstün olsa da ot verimi, kalite değerleri ve sindirilebilirlik özellikleri bakımından yulaf ve tritikale otları daha iyi sonuçlar vermiştir. Bu çalışma sonucunda hasat zamanının, kaba yem bitkilerinin besin madde içeriklerini ve kalitesini belirleyen önemli unsur olduğu ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Çayır, gaz üretim, ham besin madde değerleri, in vitro, yulaf, tritikale