Buz Müzeleri ve Atatürk Üniversitesi Buz Müzesi Konseptinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Heykel Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAP TOY
Danışman: Mustafa Bulat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sayısı ve türü hızla artan müzelere eklenen yeni sayılabilecek bir müze türü de buz eserler müzeleridir. Dönemlik ya da yıl boyu buzdan yapılan sanat eserlerinin iç ya da dış mekanda sergilenmesi temeline dayanan buz müzeleri önemli sayılabilecek bir sanatsal etkiyi yaratmış, ziyaretçi kitlesini genişletmiş ve coğrafi olarak da dünya üzerinde farklı ülke ve kentlerde kendilerine yer bulmuştur. Bu müzelerden biri olan Atatürk Üniversitesi Buz Yontu Eserler Müzesi 2018 yılında devlet destekli bir proje ile üniversite bünyesinde kurulmuştur. Müze gelişimini hızla sürdürürken sergilediği eserlerin miktar ve kalitesi de hızla artmaktadır. Dünyadaki örneklerine göre oldukça yeni olan ve kamu eliyle üniversite bünyesinde kurulmuş tek örnek olan Ata Buz Müzesinin üniversite bünyesinde sanatsal gelişime, Erzurum kenti özelinde turist ve ziyaretçi çekiciliğine ve ekonomik katkıya, ülke genelinde ise tanıtım ve prestije neden olacağı ve bu yolda hızla ilerlediği görülmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, dünyada sınırlı sayıda bulunan ve sergiledikleri eserlerin yapı materyali, sergileme teknikleri, bina yapıları ve ziyaretçileri açısından farklılık gösteren buz müzelerinin özelliklerini dünya örneklerinden yola çıkarak değerlendirmek, bu özelliklere dair standart bir gösterge seti elde etmek ve Atatürk Üniversitesi Buz Eserler Müzesinin hem bu kriterler doğrultusunda hem de kullanıcı anketlerinin sonuçlarına göre değerlendirilerek müzenin gelecek dönemdeki gelişimi için önerilerde bulunmaktır. Yöntem: Tez çalışması kapsamında dünyanın farklı bölgelerinde kurulmuş buz eser müzeleri literatürden ve web ortamından taranmış ve en fazla bilgi kaynağına ulaşılan 7 müzenin özellikleri sınıflandırılmıştır. Ata Buz Müzesi kullanıcılarına yönelik 22 soruluk bir ziyaretçi anketi uygulanarak müze hakkındaki görüşleri ve gelecek dönemlere dair beklenti ve istekleri sorulmuştur. Dünya örneklerinden ve anketlerden elde edilen sonuçlar Ata Buz Müzesi özelinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışma sonucunda dünyadaki benzerlerine göre Ata – Buz Müzesinin gelişiminin iyi olduğu, kamu eliyle üniversite bünyesinde bulunan tek müze olduğu, ziyaretçilerin müzenin genel kurumsal yapısından ve sergilenen eserlerden memnun kaldığı belirlenmiştir. Sonuç: Ata Buz Müzesinin sanatsal, kurumsal ve ekonomik olarak sürdürülebilirliğinin sağlanarak gelecek dönemlerde bölgesel, ulusal ve uluslararası anlamda katkı vermesi için yapılması gerekenler önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Müze, buz eserler müzesi, Ata Buz Müzesi, Turizm, ziyaretçi anket