Fare genomunda bulunan glutamat metabolizması genlerinin cDNA'larının üretilmesi ve in situ hibridizasyonu ile gen ekspresyon analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT ÇANKAYA

Danışman: Hasan Özdemir

Özet:

Günümüzde canlıya ait genlerin çoğunluğunun sekanslarının bulunması, birçok soruyu da beraberinde getirmiştir. Bunlardan biri de canlı genomunda bulunan genlerin fonksiyonlarını nasıl gösterdikleridir. Çoklu bileşenleri ihtiva eden düzenleyici metabolik ağın anlaşılması için her bir bileşenin ekspresyon zamanının ayrıntılı bir şekilde bilinmesi ile ileri bir derecede gelişmesine sebep olduğunu göstermiştir. Genlerin ekspresyon yeri ve zamanını belirlenmesi için farklı teknikler geliştirilmiştir. Bunlardan yaygın olarak kullanılanlardan bir tanesi in situ hibridizasyon'dur. İn situ hibridizasyon gen ekspresyonu için güçlü bir tekniktir ve organizma ve organlar bulunan hücreler üzerinde yapılan gen ekspresyonlarında yüksek çözünürlükte bilgi sağlar.Bu çalışmada glutamat metabolizmasında görev alan enzim genlerinden Nagk, Gnpnat1, Gfpt1, Ppat, Nadsyn1, Qars, Cad, Cps1, Gls, Gls2, Glul, Eprs, Ears2, Aldh4a1, Glud1, Got1, Got2, Gpt2, Gpt1, Aldh5a1, Gsr, Gss, Gclm, Gclc, Gad1, Gad2, Abat ve Gmps seçildi. Bu enzim genleri için spesifik primerler yapıldı. Daha sonra bu spesifik primerler kullanılarak spesifik cDNA kalıpları hazırlandı. cDNA kalıpları ile antisens mRNA'lar üretildi. Bu antisens mRNA'lar kullanılarak;12.5, 14.5 ve 15.5 günlük fare embriyoları ve yetişkin fare beyni (P56) üzerinde in situ hibridizasyon yapıldı. Ekspresyon sonuçları otomatik bir mikroskopta incelenerek değerlendirmeler yapıldı ve internet ortamına aktarıldı.