Öğretmen adaylarının internet bağımlığı ile sorumluluk ve duygusal tepkisellik düzeyleri arasındaki ilişki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF ÇAVDAR

Danışman: Arzu Gülbahçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının sorumluluk ve duygusal tepkisellik düzeyleri ile internet bağımlılıkları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Araştırmada, nicel yöntem yaklaşımları kapsamında ilişkisel desen kullanılmıştır. Araştırma, Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi'nde farklı bölümlerde öğrenim gören 442 öğretmen adayı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu, Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Formu (YİBT), Duygusal Tepkisellik Ölçeği (DTÖ), Sorumluluk Duygusu ve Davranışı Ölçeği (SDDÖ) kullanılmıştır. Araştırma betimsel istatistik, Pearson Korelasyonu, bağımsız örneklem t testi, varyans analizi (ANOVA) kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularında, öğretmen adaylarının internet bağımlılığı ile duygusal tepkisellik düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. İnternet bağımlılığı ile sorumluluk arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Ayrıca, öğretmen adaylarının internet bağımlılığı puanları cinsiyetlerine, bölümlerine, sınıflarına, anne ve baba eğitim durumlarına, öğrenim görürken kaldıkları yere, büyüdükleri yere göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Duygusal tepkiselliğin cinsiyete göre, sorumluluk davranışının cinsiyete ve öğrencilerin büyüdükleri yere göre, sorumluluk duygusunun ise sınıfa göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç: Öğretmen adaylarının internet bağımlılığı ile; hassasiyet, tepkisellik, psikolojik dayanıklılık ve duygusal tepkisellik düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, sorumluluk duygusu ve davranışı ile arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Öğretmen adaylarının internet bağımlılığı arttıkça hassasiyet, tepkisellik, psikolojik dayanıklılık ve duygusal tepkisellik düzeyleri de artmakta, sorumluluk duyguları ve davranışları azalmaktadır. Kız öğrencilerin hassasiyet, tepkisellik, psikolojik dayanıklılık ve duygusal tepkisellik düzeylerinin ve sorumluluk davranışı puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğunu belirlenmiştir. Şehirde büyüyen öğrencilerin sorumluluk davranışı puanlarının daha yüksek olduğunu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrencilerin sınıf düzeyleri yükseldikçe sorumluluk duygu puanlarının da arttığı bulunmuştur. Bulgular, literatürdeki araştırmalara dayanarak tartışılmıştır. Araştırmanın sonuçları açıklanarak bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: İnternet bağımlılığı, duygusal tepkisellik, sorumluluk