Sigara içen bireylerde obstrüktif uyku apne sendromu sıklığının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLIHAN GÜVEN
Danışman: Mustafa BAYRAKTAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS)'nun en önemli nedeni, artmış bel çevresi ve obezitedir. Ancak yapılan çalışmalarda sigara kullanımının da OSAS gelişim riskini arttırdığı düşünülmektedir. Bu çalışmamızda, sigara içen ve sigara içip bırakan kişilerde OSAS sıklığının polisomnografi (PSG) ile araştırılması ve nikotin bağımlılık düzeyleri ile OSAS arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçladık. Yöntem: Erzurum Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Uyku Laboratuvarına, Kasım 2024- Şubat 2025 tarihleri arasındaki üç aylık süreçte PSG yapılmak için başvuran hastalardan KOAH, astım, akciğer kanseri ve anatomik larinks darlığı olmayanlar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri ve sigara içme durumları ile ilgili bilgileri alındı. Sigara içen bireylerin sigara bağımlılığını ölçmek içen Fagerström nikotin bağımlılık skoru hesaplandı. Hastaların son 3 ay içerisinde yapılmış solunum fonksiyon testleri (SFT) verileri kaydedildi. Tüm katılımcıların PSG sonucu, Apne-Hipopne indeksi (AHI) ve oksijen desaturasyonu indeks (ODI skoru) değerleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 157 katılımcının %39,5'i (n=62) sigara kullanmıyor, %38,9'u (n=61) sigara kullanıyor iken, %21,7'si (n=34) sigarayı bırakmış idi. Katılımcıların %72,6'sı (n=114) erkek idi ve ortalama vücut kitle indeksi 32,81±6,98 kg/m2 idi. Sigara içen grup ortalama 21,03±11,35 yıl, 20,00 paket yıl sigara kullanmaktaydı ve Fagerström nikotin bağımlılık toplam puan ortancası 5 (IQR=6) idi. Katılımcıların kronik hastalıkları benzerdi (p>0,05). OSAS varlığı ile sigara kullanım arasında anlamlı ilişki saptanmadı ve sigara gruplarının AHİ, ODİ ve SFT sonuçları anlamlı farklı değildi (p>0,05). Ancak, OSAS pozitif saptanan grubun sigara kullanım yılı ve sigara paket yıl kullanım miktarı anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Benzer şekilde, AHİ değeri ile sigara yıl kullanım süresi ve paket yıl kullanım miktarı pozitif korele olarak saptandı (p<0,05). OSAS varlığına göre ROC analizinde sigara yıl kullanımına göre eğri altında kalan alan (AUC) değeri 0,660 (%95 GA: 0,550- 0,769) olarak, sigara paket yıl kullanımına göre ise AUC değeri 0,660 (%95 GA: 0,550- 0,770) olarak saptandı. Sigara yıl kullanımı için cut-off değeri 23,5 yıl (%90,3 spesifisite ve %50 sensitivite), sigara paket yıl kullanım cut-off değeri ise 24 paket yıl (%83,9 spesifisite ve %51,6 sensitivite) olarak saptandı Sonuç: Çalışmamızda, sigara kullanma veya bırakmış olma durumundan ilişkisiz olarak, OSAS varlığı ile sigara kullanma süresi ve paket yıl kullanma miktarı arasında anlamlı ilişkili saptandı. Bu durum, 24 paket yıl veya 23,5 yıl ve üzeri sigara kullanım süresinin OSAS açısından önemli bir risk faktörü olduğunu ve bu konuda Aile Hekimliği koruyucu hekimlik uygulamaları kapsamında uyarıcı ve bilgilendirici çalışmaların yapılması gerektiği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, koruyucu hekimlik, OSAS, sigara