Lactobacillus coryniformis'ten izole edilen kitinaz enziminin çinko oksit (ZNO) nanopartikülüne immobilizasyonu ve sitophilus zeamais üzerine etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVDA UÇAR

Danışman: Neslihan Dikbaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç Ülkemizde yoğun olarak yetiştiriciliği yapılan tohumluk mısırın depo şartlarında zararlılar tarafından uğradığı verim ve kalite düşüklüğünün biyoteknolojik bir yaklaşımla oluşturulan bir ürünle en aza indirilmesi planlanmıştır. Bu kapsamda depo zararlısı olarak bilinen mısır biti Sitophilus zeamais'ın, oluşturulacak olan nanoformülasyon ile kontrol altına alınması amaçlanmıştır. Yöntem: L. coryniformis'den kitinaz enzimi, ilk olarak amonyum sülfat çöktürmesi ardından HiTrap Capto DEAE kolonu kullanılarak saflaştırılmış ve çinko oksit (ZnO) nanopartiküllerine immobilize edilmiştir. İmmobilizasyonun varlığını kontrol etmek amacıyla, FTIR, SEM, AFM ve XRD ölçümleri yapılmıştır. 5 farklı nanoformülasyon dozu oluşturulmuş (2, 4, 6, 8, 10 mg/L) ve üç tekerrürlü olacak şekilde spreyleme yöntemiyle mısır tanelerine uygulanarak böceğin beslenirken vücuduna alması sağlanmıştır. Kontrol olarak bakteri, enzim, su, ZnO Nps ve Malathion kullanılmıştır. Uygulamanın S. zeamais'ın ölüm oranına ve ortalama ölüm zamanına olan etkisi tek yönlü varyans (ANOVA) analiziyle belirlenmiş ve ortalamalar arasındaki farklar %5 ihtimal seviyesinde Duncan çoklu karşılaştırma testiyle belirlenmiştir. Bulgular: L. coryniformis'den saflaştırılan enzimin moleküler kütlesi ~33 kDa, optimum pH ve sıcaklık değerleri sırasıyla pH 6.0 ve 65-75 °C olarak belirlenmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda ölüm oranı ve ortalama ölüm zamanı dikkate alındığında en iyi uygulamanın 6 mg/L olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç: L. coryniformis tarafından salgılanan, asidik pH ve yüksek sıcaklıkta oldukça aktif ve kararlı bir yapıda olan kitinaz enziminin ZnO nanopartiküllerine immobilizasyonu ile oluşturulan nanoformülasyonun, tahıl bitkilerinde zararlı S. zeamais üzerinde öldürücü etkiye ve tarımsal biyoproseslerde biyopestisit olarak kullanılabilme potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Lactobacillus coryniformis, kitinaz, mısır, ZnO, Sitophilus zeamais Mayıs 2021, 75 sayfa