BENLİK SAYGISI, STRESLE BAŞA ÇIKMA TARZLARI VE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞ: BİR MODEL DENEMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Burcu Şahin

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Adem PEKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma da, ergenlerin stresle başa çıkma tarzları, benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin cinsiyet, okul türü ve sınıf durumuna göre anlamlı olarak farklılık gösterip göstermediği ortaya konulmuştur. Ayrıca çalışmada benlik saygısının stresle başa çıkma tarzları ile psikolojik iyi oluş arasındaki aracılık ilişkisi incelenmiştir. Yöntem: Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Ordu il merkezinde 9., 10., 11. ve 12. sınıfta öğrenim gören, 523 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veriler 'Kişisel Bilgi Formu', 'Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği', 'İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği', 'Psikolojik İyi Oluş Ölçeği' ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler için, SPSS-21 programından yararlanılmıştır. Betimsel analizler için, bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi, aracılık ilişkisi için de yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda ergenlerin cinsiyetleri ile psikolojik iyi oluş düzeyleri, kendine güvenli yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım stresle başa çıkma tarzları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı ortaya çıkarılmıştır. Erkeklerin benlik saygısı ile iyimser stresle başa çıkma tarzlarının kızlardan; kızlarında sosyal destek arama ve çaresiz stresle başa çıkma tarzlarının erkeklerden anlamlı bir düzeyde fazla olduğu saptanmıştır. Ergenlerin öğrenim gördükleri okul türü ile benlik saygısı ve stresle başa çıkma tarzları arasında anlamlı bir farklılığın olduğu belirlenmiştir. Sınıf düzeyine göre psikolojik iyi oluş, benlik saygısı ve stresle başa çıkma tarzları puan ortalamaları arasında farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bir diğer sonuçta, benlik saygısının stresle başa çıkma ile psikolojik iyi oluş arasındaki tam aracılık etkisinin olduğu bulunmuştur. Sonuç: Araştırma sonucunda benlik saygısı ve stresle başa çıkma tarzlarının cinsiyete göre farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca benlik saygısı stresle başa çıkma tarzları ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide önemli bir rolünün olduğu belirlenmiştir.