Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Tanısı Almış Bireylere Verilen Eğitimin Öz-Bakım Gücü ve Akılcı İlaç Kullanımına Etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP YILDIRIM

Danışman: Mağfiret Kaşıkçı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı tanısı almış bireylere verilen eğitimin öz-bakım gücü ve akılcı ilaç kullanımına etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu araştırma ön test-son test yarı deneysel tasarım türündedir. Araştırmanın evrenini Şubat – Mayıs 2021 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi Göğüs Hastalıkları kliniğinde yatan Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı tanılı bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini dahil edilme kriterlerini sağlayan 43 kontrol, 40 deney grubu olmak üzere toplam 83 hasta oluşturdu. Veri toplama aşamasında 'Tanıtıcı Bilgi Formu', 'Öz-Bakım Gücü Ölçeği' ve 'Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği' kullanıldı. Eğitim materyali olarak "KOAH Rehberi" isimli eğitim kitapçığı kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde ise Ki kare değeri, Fisher Exact değeri, Fisher-Freeman-Halton Exact değeri, Paired Samples t testi, Independent Samples t testi, Cohen'in d değeri uygulandı. Bulgular: Deney grubu ve kontrol grubundaki bireylerin öz-bakım gücü ölçeği son test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak ileri düzeyde fark olduğu belirlendi (p<0.01). Deney grubundaki bireylerin öz-bakım gücü son test puan ortalamasının anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p< 0.05). Deney grubu ve kontrol grubundaki bireylerin akılcı ilaç kullanımı son test puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı olduğu belirlendi (p<0.01). Deney grubundaki bireylerin akılcı ilaç kullanımı son test puan ortalamasının anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulundu (p< 0.05). Sonuç: Araştırma sonucunda Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı tanısı almış bireylere verilen eğitimin öz-bakım gücünü ve akılcı ilaç kullanımı bilgisini arttırdığı belirlendi. Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, eğitim, hemşire, KOAH, öz-bakım gücü