Sevofluran ve desfluranın hücre bölünmesi ve kardeş kromatid değişimi düzeyleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİHA TAŞKIN
Danışman: Hüsnü KÜRŞAD
Özet:n ÖZET: Günümüzde canlılar, toplumsal ve teknik gelişmelere bağlı olarak gittikçe artan düzeyde çevre baskısı altına girmektedir, insan türünü tehdit eden faktörlerin başında hiç şüphesiz yapay ve kimyevi maddeler gelmektedir. Çalışmamızda uluslararası yaygın kullanımı olan, iki yeni inhalasyon ajanı sevofluran ve desfluran'ın klinik dozlarda uygulandığında, genetik açıdan akut invivo mutajen ve karsinojen etkisini ortaya koymak amacıyla, Kardeş Kromatid Değişimi (KKD), Mitotik index (Mİ) ve Replikasyon indexin (Ri) düzeyleri incelenmiştir. Anestezi süresi 60 dakikayı geçen ve ürolojik cerrahi girişim uygulanan, fiziki durumu ASA l-ll olan 60 olgu çalışma kapsamına alındı. Olgular rastgele 2 gruba ayrıldı: Sevofloran Grubu (Grup S; n=30), Desfluran Grubu (Grup D; n=30). Bu gruplar da kendi aralarında rastgele: A) Sigara içmeyenler, B) Sigara içenler olarak iki alt gruba ayrıldı. Tüm olguların anestezi indüksiyonu 5mg/kg tiyopentalle sağlanarak, 0,1 mg/kg vekuronyum ile nöromüsküler blokaj gerçekleştirilip, endotrakeal entübasyon yapıldı. Anestezi idamesi Grup S'de %2-2.5 sevofluran ve %60 azot %40 oksijenle; Grup D'de %6-8 desfluran ve %60 azot %40 oksijenle sağlandı. Sitogenetik analiz için kan örnekleri anestezi indiksiyonu öncesi (bazal değer), indüksiyondan 60 dakika (T^, 24 saat (T2) ve 72 saat (T3) sonra olmak üzere 2 cc. alındı. Kan örneklerinden konvansiyonel sitogenetik yöntemler kullanılarak elde edilen metafaz plaklarında KKD, Mi ve Rİ düzeyleri araştırıldı. Sevofluran ve desfluranın; sigara içmeyen ve içen olgularda, KKD düzeyini bazal değerlere göre 60.dakikada anlamlı olarak arttırmış, ancak bu artış uygulamanın 24. ve 72. saatinde bazal değerlere düştüğü gözlenmiştir. Sevofluran ve desfluranın Mİ ve Rİ'ni ise anestezinin 60. dakikasında bazal değerlere göre anlamlı olarak inhibe etmiş ve bu inhibisyon 24. ve 72. saatte preoperatif değerlere yaklaşmıştır. KKD, Mi ve Rİ değerleri açısından sevofluran ile desfluranın tüm ölçüm noktalarında birbirleriyle karşılaştırılmasında aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. Sevofluran ve desflurana maruz kalan olgularda, tüm ölçüm noktalarında KKD değerlerinin sigara içen olgularda, içmeyenlere göre daha fazla olduğu görüldü. Sevofluran ve desflurana maruz kalan olgularda, tüm ölçüm noktalalarında sigara içmeyen ve içen olgular arasında Mi ve Rİ değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. Sonuç olarak, genel anestezi amacıyla klinik dozlarda uygulanan sevofluran ve desfluranın reversibl bir mutajenik etkisi olduğu kanaatindeyiz.m Anahtar kelimeler: Sevofluran, desfluran, kardeş kromatid değişimi, mitotik index, replikasyon indexi.